Sosyal Hizmet:
İnsanların yardımsız karşılayamadığı ihtiyaçlarının karşılanması ve çözemedikleri sorunlarının çözülmesi amacı ile sosyal hizmet uzmanları tarafından gerçekleştirilen profesyonel faaliyetler--dir. Yoksulluk, işsizlik, göç, madde bağımlılığı, suçluluk, sokak çocukları, korunmaya muhtaç çocuklar, yaşlılık, ihmal ve istismar vakaları, özürlülük ve hastalık gibi tüm sosyal sorunlar sosyal hizmetin çalışma alanına girer.

Tıbbi Sosyal Hizmet:
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (WHO) “SAĞLIĞI FİZİKSEL, RUHSAL VE SOSYAL YÖNLERDEN TAM BİR İYİLİK HALİ” olarak tanımlamıştır. Bu tanımdan da anlaşılabileceği gibi sağlık sadece bedenin fiziksel olarak işlevini yerine getirmesi olarak düşünülmemelidir. İnsanın sahip olduğu bütünlük içinde psiko-sosyal boyutları da sağlık açısından önemlidir.
Sağlık hizmetleri alanında hastanın psiko-sosyal ve ekonomik yönden refahının sağlanması amacıyla hizmet veren meslek elemanları sosyal hizmet uzmanlarıdır.
Hastaneye yatan her hastanın uygulanan tedaviden etkili şekilde yararlanması amacı ile sosyal hizmet uzmanı tarafından yürütülen ekonomik, sosyal, eğitsel ve destekleyici hizmetler yanında hastanın ailesi ve yakın çevresi ile ilişkilerinin düzenlenmesi gibi hususların tümü tıbbi sosyal hizmet olarak adlandırılır.
Sosyal Hizmet Uzmanı sosyal sorunlar ve sosyal hizmetler alanında dört yıllık lisans eğitimi almış meslek elemanını ifade eder.
Sosyal Hizmet Uzmanlarının hastanelerdeki görevlerini kısaca şu başlıklar altında toplayabiliriz.
Sosyo-ekonomik değerlendirme çalışmaları: Hastaneye başvuran hasta ve ailesinin hastane ücret-lerine katılım güçlerinin saptanması ve yapılan değerlendirmeler sonucu, gerçekten ekonomik gücü yetersiz olan hastalara hastane ücretleri konusunda yardımcı olunmasının sağlanması.
Ekonomik Yardımlarla İlgili Çalışmalar: Ekonomik gücü yetersiz hastalara, bölüm, hastane ve has-tane dışı kaynaklardan ilaç, para, kan, cihaz, giyecek vb. yardımların sağlanmasıdır. Bu yardımlar resmi ya da gönüllü çalışmalar sonucunda gerçekleştirilebilir. Hastane içerisinde ilaç kampanyaları, hastaların ihtiyaç duydukları malzemelere yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmalar.
Sosyal Yardımlarla İlgili Çalışmalar: Hastaların aile içi ve çevresel ilişkilerinin düzenlenmesi, yatış süreci ve taburculuk aşamasındaki sosyal sorunların çözülmesi ve taburculuk sonrası takip edilme-sidir. Hasta ile hastanede ilgilenen kimsenin olmayışı, hastanın hastaneye terk edilmesi, hastanın hastaneden çıktıktan sonra gidecek yerinin olmaması genellikle yaşanan sosyal sorunlardır. Bu hastaların huzurevi, çocuk yuvası, özürlü rehabilitasyon merkezlerine yerleştirilmesi ya da aileleri ile bağlantı kurulması işlemlerini sosyal hizmet uzmanları yapmaktadır. Kadın ve çocuk ihmali ve istismarı olayları yaşanan diğer sosyal sorunlardandır. İstismar şüphesi olan vakaların incelenmesi, değerlendirilmesi, istismara uğrayan bireylere danışmanlık hizmetlerinin verilmesi ve yasal sürecin başlatılması yine sosyal servis tarafından yapılmaktadır.
Psikolojik Yardımlarla ilgili Çalışmalar: Hastaların tedaviden etkin bir şekilde faydalanmasını engelleyen ve genellikle uyum sorunundan kaynaklanan psikolojik problemlerin çözülmesidir. Tedavi olmayı reddetme, ilaç kullanmayı reddetme, hastanede yatmayı reddetme, banyo reddi vb. gibi durumlar hastanın tedavisi olumsuz etkilemektedir.

Danışmanlık Hizmetleri: Hastaların ihtiyaç duydukları sosyal haklar ve toplum kaynakları hakkında bilgi verilmesi, hukuksal sorunlarının çözümünde danışmanlık yapılması. Hastaneye başvuran engelli bireylere ve ailelerine; engelli bireylere hizmet veren kurum ve kuruluşlar hakkında bilgi verilmesi ve hizmet alabilecekleri kurumlara yönlendirilmesi.
Hastaların Boş Zamanlarının Uygun Uğraşı ve Eğitici programlarla Değerlendirilmesi: Hastaların hastanede geçen süreci daha kolay yaşabilmeleri ve morallerinin yüksek tutulması amacıyla; kitap okumalarının sağlanması, çeşitli el becerilerinin kazandırılması, hastalarla birlikte hastane içinde ve hastane dışında çeşitli sosyal aktivitelerin gerçekleştirilmesi, bayram, yılbaşı ve diğer özel günlerin hastanede yatan hastalar ile kutlanması vb. faaliyetleri içerir.

Hastane ve Toplumdaki Diğer İlgili Kurumlarla İşbirliğinin Düzenlenmesi Çalışmaları: Dış yardım kurumlarının olanaklarının hastalar yararına değerlendirilmesi, SYDV ve diğer vakıflardan hastalar yararına ayni ve nakdi yardımların alınması, gönüllü çalışmaların organize edilmesi ve harekete geçirilmesi gibi çalışmalardır.
Sağlık Kurulu Raporu Aşamasındaki Hastalara Yapılan Yardımlar: Kurul raporu almak isteyen hastalar için gerekli görüldüğünde sosyal inceleme raporunun hazırlanması. Özürlülük raporu almak için başvuran hastaların değerlendirmesinin yapılmasıdır.

Eğitim Çalışmaları: Hastane içerisinde ve gerekli durumlarda hastane dışındaki eğitim çalışmalarını içerir.

Halkla ilişkiler çalışmaları: Sosyal hizmet uzmanları halkla ilişkiler uzmanı olmayan hastanelerde hastanenin halkla ilişkiler çalışmalarını yürütür. Hastaneyi gerekli durumlarda temsil eder.
Sosyal hizmet uzmanları tüm bu çalışmalarını resmi yardımlar ve gönüllü yardımları kullanarak gerçekleştirir.
Sosyal hizmet uzmanları hastane ile hasta arasında köprü görevi görür.Tüm çalışmalarında müracaatçı önceliğini ele alır, ancak hastanenin yararını göz önünde bulundurur.
Gerekli durumlarda hastane personelinin yaşadığı sorunların çözümünde ve insanlar arası çıkan sorunların çözümünde yardımcı olur.

SOSYAL HİZMET UZMANINA BAŞVURULABİLECEK DURUMLAR:
Hastanın hastanede kalış ücretini ödemede yararlanabileceği kaynakların belirlenmesi ve kullanılması için,
Ekonomik gücü yetersiz hastaların kan, cihaz, giyecek vb. ihtiyaçlarının karşılanması için (maddi kaynak araştırılması yapılmaktadır).
Hasta ile ilgilenen kişilerin olmadığı hallerde hasta yakınları ile bağlantı kurulması için;
Hastasını almak istemeyen hastaların ailelerinin ikna edilmesi için,
Hastasına bakmak istemeyen hasta yakınlarının bu konu ile ilgili olarak isteklilik hallerinin arttırılması için,
Hastaneye terk edilen hastaların ilgili sosyal hizmet kurumlarına (çocuk yuvası, huzurevi) yerleştirilmesi için,
Hastanede uzun süre yatmaktan dolayı moral gücünü kaybetmiş hastalara moral desteğinin sağlanması için,
Tedavi olmayı reddetme, ilaç kullanmayı reddetme, hastanede kalmayı reddetme gibi durumlarda psikolojik destek sağlanması için,
Tedaviyi olumsuz etkileyecek şekilde, hasta ile personel arasında, anlaşmazlık çıktığında sorunun kaynağının bulunması ve hastanın konu ile ilgili olarak bilgilendirilmesi için,
Hastane personelinin çalışmasını güçleştirecek şekilde sorun çıkaran hastalar ile görüşülerek kuralların anlatılması için,
Hastanın çaresizlik ve bağımlılık duygularının ortadan kaldırılmasına yönelik psikolojik dest sağlamak için,
Hastaneye başvuran engelli birey ve ailelerinin yararlanabilecekleri toplum kaynakları hakkında bilgilendirilmesi için,
İhmal ve istismara maruz kalmış kadın ve çocukların yasal işlemlerinin yürütülmesi ve psiko-sosyal destek alabilmeleri için,
Sosyal hizmet uzmanına başvurulabilir ya da hastanın kendisi yönlendirilebilir.

Tülin ASLANER
Sosyal Hizmet Uzmanı
İLETİŞİM İÇİN,
tulin.aslaner@cbu.edu.tr
193 Dahili

Linkler :
www.sosyalhizmetuzmani.org
www.unicef.org/turkey
www.shcek.gov.tr
www.adalet.gov.tr
www.turkiye.gov.tr
www.sydgm.gov.tr