CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ
BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ YÖNERGESİ

Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönergenin amacı, Celal Bayar Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğine uygun olarak Celal Bayar Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında yürütülen programlarda uygulanan bağıl değerlendirme sistemi esaslarını düzenlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu yönerge, Celal Bayar Üniversitesinde bağıl değerlendirme uygulanmasına karar verilen fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında (Yabancı Dil Hazırlık Sınıfları hariç) öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesine ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu yönerge, Celal Bayar Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönergede geçen;
a) Bağıl değerlendirme sistemi (BDS): Öğrencinin bir dersteki başarısının aynı derse kayıtlı diğer öğrencilerin başarı düzeylerine göre değerlendirilmesini,
b) Bağıl değerlendirmeye katma limiti (BDKL): İstatistiksel değerlendirmeye dâhil edilecek başarı notlarının 100 puan üzerinden alt sınırını,
c) Başarı katsayısı: Harfli başarı notunun 0,00 ile 4,00 aralığındaki karşılığını,
d)Ham Başarı notu: 100 puan üzerinden, öğrencinin bir dersine ilişkin yarıyıl/yıl içi değerlendirmesi ve yarıyıl/yıl sonu sınavı notundan hesaplanan ağırlıklı notu,
e) Ham Başarı notu alt limiti (BNAL): Bir dersten veya uygulamadan başarılı olmak için gerekli ham başarı notu alt sınır değerini,
f) Yarıyıl/yıl sonu sınavı alt limiti (YSSL): Bir dersten veya uygulamadan başarılı olmak için gerekli yarıyıl/yıl sonu sınavı notu alt sınır değerini,
g) Doğrudan dönüşüm sistemi (DDS): Öğrencinin bir dersteki ham başarı notunun belirli bir ölçeğe göre harfli başarı notuna çevrilerek başarısının değerlendirilmesini,
h) Harfli başarı notu: Ham Başarı notunun değerlendirme yöntemlerinden birine göre elde edilen harfli gösterim şeklini,
i) Rektör: Celal Bayar Üniversitesi Rektörünü,
j) Senato: Celal Bayar Üniversitesi Senatosunu,

ifade eder.

Yarıyıl/yıl içi değerlendirmesi
MADDE 5 – (1) Her bir yarıyıl/yıl içi değerlendirme aracı (ara sınav, ödev, proje, laboratuvar, uygulama ve diğer çalışmalar) 100 puan üzerinden notlandırılır. Bu değerlendirme araçlarının notlandırılmasında herhangi bir başarı değerlendirme yöntemi (BDS, DDS vb.) kullanılmaz ve harfli başarı notu verilmez. Harfli başarı notu verme işlemi, yarıyıl/yıl sonu sınavı dâhil tüm değerlendirme araçları notlandırıldıktan sonra gerçekleştirilir.
Yarıyıl/yıl sonu sınavı
MADDE 6 – (1) Yarıyıl/yıl sonu sınavı 100 puan üzerinden notlandırılır.
(2) Yarıyıl/yıl sonu sınavının ham başarı notuna katkısı fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında Birim Kurulları tarafından en az %40 en çok %60 olacak şekilde belirlenir.
(3) Bağıl değerlendirme sistemi uygulanan durumlarda; yarıyıl/yıl sonu sınavından 100 puan üzerinden YSSL’nin altında not alan öğrenciler başarısız sayılırlar.

Ham başarı notu
MADDE 7 – (1) Ham başarı notu; yarıyıl/yıl içi değerlendirmesi ve yarıyıl/yıl sonu sınavı notlarından hesaplanır. Bu hesaplamada, kayıt yenileme döneminden önce ilan edilen ders planı esas alınarak öğrencinin her bir değerlendirme aracından aldığı not, ilgili değerlendirme aracının ham başarı notuna katkı oranı (ağırlığı) ile çarpılarak toplanır ve hesaplama sonucu tamsayıya yuvarlanır. Yuvarlama işlemi; virgülden sonraki ilk hane, beşten küçükse birler basamağı değiştirilmeden; beş veya beşten büyükse, birler basamağı bir artırılacak şekilde yapılır.
Başarı değerlendirme yöntemi
MADDE 8 – (1) 100 üzerinden hesaplanmış olan ham başarı notunun harfli başarı notuna dönüştürülmesidir.
(2) Başarı değerlendirmede bağıl değerlendirme sistemi (BDS) esas alınır.
(3) Staj, dönem projesi, bitirme projesi, bitirme tezi, seminer dersi ve benzeri derslerde bağıl değerlendirme sistemi kullanılmaz.

Doğrudan dönüşüm sistemi (DDS)
MADDE 9 – (1) Bağıl değerlendirme uygulanmayan derslerde, 100’lük ham başarı notunu harfli başarı notuna çevirirken kullanılacak doğrudan dönüşüm sistemi aşağıdaki Tablo 1 ’de yer almaktadır.

Tablo 1: Doğrudan Dönüşüm Sistemi

Bağıl değerlendirme sistemi (BDS) ve adımları
MADDE 10 – (1) Bağıl değerlendirmeye esas olacak; YSSL 40, BNAL 35 ve BDKL 15 olarak kullanılır.

(2) Derse devam koşulunu sağlayan, yarıyıl/yıl sonu sınavına giren ve BDKL değerini aşan öğrenci sayısına bağlı olarak, BDS’de ham başarı notunun harfli başarı notuna dönüştürülmesinde üç farklı yöntem kullanılır. Bu koşulları sağlayan öğrenci sayısı, 30 veya üzerinde ise bu Yönergenin 11 inci maddesi; 10 ile 29 arasında ise 12 nci maddesi; 10’dan az ise 13 üncü maddesi esas alınır.
(3) Devamsız öğrencilere doğrudan DZ notu verilir. Derse devam ve uygulama ile ilgili koşulları yerine getirerek o dersin yarıyıl/yıl sonu sınavına girme hakkı olduğu halde sınavına girmeyen öğrencilere ise doğrudan FF notu verilir. Her iki durumdaki öğrencilerin notları, bağıl değerlendirme hesaplamaları dışında tutulur.
(4) Derse devam koşulunu sağlayan öğrencilerin başarı notları hesaplanır. Başarı notları, BDKL’nin altında kalan öğrencilere doğrudan FF notu verilir. Bu durumdaki öğrencilerin notları, bağıl değerlendirme hesaplamaları dışında tutulur.

MADDE 11 – (1) BDKL koşulunu sağlayan öğrenci sayısının otuz veya üzeri olduğu durumlarda bağıl değerlendirme yapabilmek için aşağıdaki adımlar izlenir.
(2) Öğrencilerin 100 puan üzerinden hesaplanmış olan başarı notları kullanılarak sınıf ortalaması aşağıdaki eşitliğe göre bulunur ve virgülden sonra iki haneye yuvarlanır. Yuvarlama işlemi; virgülden sonraki üçüncü hane, beşten küçükse virgülden sonraki ikinci hane değiştirilmeden; virgülden sonraki üçüncü hane beş veya beşten büyükse, virgülden sonraki ikinci hane bir artırılacak şekilde yapılır. Sınıf ortalaması; bir sınıftaki bağıl değerlendirmeye katılmaya hak kazanan öğrencilerin başarı notlarının aritmetik ortalamasıdır.

(3) Standart sapma aşağıda verilen eşitliğe göre hesaplanır ve virgülden sonra iki haneye yuvarlanır. Standart sapma; bir sınıftaki notların sınıf ortalamasına göre gösterdiği dağılımı belirten bir ölçüdür.

(4) Her öğrencinin T-skoru aşağıdaki eşitliğe göre, virgülden sonra iki haneye yuvarlanarak, hesaplanır.

(5) Her öğrencinin T-skoruna göre harfli başarı notu Tablo 2 yardımıyla, sınıf düzeyine karşılık gelen T-skoru alt sınır değerleri gözetilerek belirlenir.
a) Sınıf düzeyinin belirlenmesi; bir sınıfın düzeyi, o sınıfın ortalamasının Tablo 2’de hangi aralığa düştüğüne göre belirlenir. Tablo 2’ye göre herhangi bir sınıfın başarı düzeyi, üstün başarıdan kötüye kadar sekiz farklı kategoriden birine karşılık gelmektedir.
b) Başarı notları, BNAL altında kalan öğrencilere, T-skorları ne olursa olsun FF notu verilir ve bu öğrenciler o dersten doğrudan başarısız sayılırlar.
c) Yarıyıl/yıl sonu sınavından, YSSL altında not alan öğrencilere doğrudan FF notu verilir. Ancak, bu öğrencilerin başarı notları sınıf ortalaması ve standart sapma hesaplamasına katılır.
d) Tablo 2 kullanılarak sınıfın düzeyine göre tablonun hangi satırındaki değerlerin uygulanması gerektiği saptanır ve aldığı T-skoruna göre her öğrenciye tablodaki sınır değerleri gözetilerek T-skoru sınırlarına göre bağıl notu verilir.

Tablo 2. Bağıl Değerlendirme Tablosu

MADDE 12 – (1) BDKL koşulunu sağlayan öğrenci sayısının on ile yirmi dokuz arasında olduğu durumlarda bağıl değerlendirme yapabilmek için aşağıdaki adımlar izlenir.
(2) Yarıyıl/yıl sonu sınavından YSSL’nin altında not alan öğrencilere de FF notu verilir.
(3) Başarı notları BNAL’in altında olan öğrenciler saptanarak bunlara da FF notu verilir.
(4) Bu Yönergenin 10 uncu maddesindeki gibi öğrencilerin başarı notlarının ortalaması alınarak sınıf ortalaması bulunur. YSSL’nin altında not alan öğrencilerin notları, BDKL’nin üzerinde olmak şartıyla sınıf ortalaması ve standart sapma hesaplamasına katılır.
(5) Sınıf ortalamasına göre sınıf düzeyleri ve bu düzeylere karşılık gelen bağıl not oranları Tablo 3’te verilmiştir.
(6) Sınıf ortalamasının Tablo 3’te hangi aralığa düştüğü bulunarak sınıfın düzeyi saptanır. Tabloda bu düzey için önerilen bağıl not alacak öğrenci yüzde oranları tespit edilir.
(7) Öğrenciler başarı notlarına göre en yüksek nottan en düşüğe doğru liste şeklinde sıralanır. Tablo 3’teki her bir bağıl notun yüzde oranı hesaba katılarak her bir harfli başarı notuna kaç öğrenci düşeceği hesaplanır. AA notundan başlanarak listedeki öğrencilere harf notları verilir.
(8) Bir sınıfta, aynı ham başarı notuna sahip öğrencilere farklı harfli başarı notları verilmez.

Tablo 3. Harf Not Oranlarının Yüzdelik Dilimleri

MADDE 13 – (1) BDKL koşulunu sağlayan öğrenci sayısının ondan az olduğu durumlarda doğrudan dönüşüm tablosu dikkate alınır.

Diğer Hususlar
MADDE 14 – (1) Ek sınav, mazeret sınavı gibi sınavlara katılan öğrencilerin harfli başarı notları hesaplanırken bağıl not sistemi yerine doğrudan dönüşüm tablosu dikkate alınır.
(2) Bağıl değerlendirmeye tabi tutulan öğrencilerde, ham başarı notu dikkate alınarak doğrudan dönüşüm yöntemiyle hesaplanan harf notları bağıl değerlendirme yöntemiyle hesaplanan harf notlarından yüksek ise doğrudan dönüşüm yöntemiyle hesaplanan harf notu geçerli olur.
(3) İlan edilen ham başarı notlarına itiraz, ilgili yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır. İtiraz sonucunda, ham başarı notunun değişmesi halinde, ilgili öğrencinin harfli başarı notu yeni ham başarı notunun ilgili dersin ilan edilen başarı notları ile karşılaştırılması yoluyla, ilgili öğretim elemanınca yeniden belirlenir ve ilan edilir. Ayrıca, Lisansüstü Bilimsel Hazırlık Programı öğrencilerinin ve Değişim Programları ile Üniversitemize gelip ilgili Önlisans/Lisans programlarından ders alan öğrencilerin, harfli başarı notları söz konusu dersi alan kayıtlı öğrencilerin ham başarı notları ile karşılaştırma yoluyla ilgili öğretim elemanınca belirlenerek ilan edilir.

Yürürlük
MADDE 15 – (1) Bu Yönerge yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
MADDE 16 – (1) Bu Yönergeyi Celal Bayar Üniversitesi Rektörü yürütür.

Bu Yönerge; Üniversite Senatosunun 08.09.2011 tarih ve 2011/09-II sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Bu Yönerge; Üniversite Senatosunun 13.01.2012 tarih ve 2012/01-II sayılı kararı ile güncellenmiştir.