T.C.
YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI
BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarında öğretim
üyeleri ve doktora, tıpta uzmanlık, ya da sanatta yeterlik eğitimini
tamamlamış araştırmacılar tarafından yönetilen bilimsel araştırma proje
tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, bunlara ilişkin
hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi ve
kamuoyuna duyurulması ile ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla
çıkarılmıştır.
Dayanak
Madde 2- Bu yönetmelik 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun
4684 sayılı Kanunla değişik 58 inci maddesine dayanılarak düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde3- Bu Yönetmelikte geçen kavramların tanımları aşağıda belirtilmiştir
a) Yükseköğretim Kurumu: Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleridir.
b) Yükseköğretim Kurumu Yönetim Kurulu: Üniversite ve Yüksek Teknoloji
Enstitüsü Yönetim Kuruludur
c) Komisyon: Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonudur.
d) Bilimsel Araştırma Projesi: Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime
evrensel veya ulusal ölçülerde katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik,
sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli,
yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya
da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projelerdir.
e) Proje yöneticisi: Projeyi teklif eden, hazırlanmasından, yürütülmesinden
sorumlu olan öğretim üyeleri ile doktora, tıpta uzmanlık, ya da sanatta
yeterlik eğitimini tamamlamış araştırmacılardır.
f) Araştırmacı: Bilimsel araştırma projesinin yürütülebilmesi için proje
yöneticisi tarafından proje ekibinde gösterilen öğretim elemanıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilimsel Araştırma Projelerinin Kabulü, Değerlendirilmesi,
Desteklenmesi ve İzlenmesi
Komisyon
Madde 4- Amaç ve Kapsam maddesinde belirtilen görevlerin
yürütülmesi için Rektör veya görevlendireceği bir Rektör Yardımcısının
başkanlığında Fen, Sağlık, Sosyal ve Eğitim Bilimleri Enstitüleri
müdürlerinden ve Senatonun önerisiyle Rektör tarafından görevlendirilen,
uluslararası atıf endekslerince taranan dergilerde yayını olan ve/veya
yayınlarına bu endekslerce taranan dergilerde atıf yapılan en az üç en çok
yedi öğretim üyesinden oluşan bir komisyon kurulur. Komisyon üyeleri,
yükseköğretim kurumunda var olan bilim dalları arasında denge gözetilmek
suretiyle dört yıl için görevlendirilir. Süresi biten üye aynı usulle
yeniden görevlendirilebilir. Asli görevleri nedeniyle Komisyonda bulunan
üyelerin her ne şekilde olursa olsun esas görevlerinden ayrılmaları halinde
Komisyondaki görevleri de kendiliğinden sona erer.
Komisyonun görev yetki ve sorumlulukları
Madde 5- Komisyonun görev, yetki ve sorumlulukları; ilgili
Yükseköğretim Kurumunun Senatosunca çıkarılacak bir yönerge ile düzenlenir.
Başvuru ve Değerlendirme
Madde 6- Araştırma Projeleri için başvuru ve değerlendirme takvimi her yıl
Komisyon tarafından belirlenerek ilan edilir. Proje başvuruları, projenin
gerekçesinin, önceliğinin, bütçe ve personel dökümünün ayrıntılı olarak yer
aldığı "Proje Başvuru Formu" ile yapılır.
Araştırma projelerinin seçiminde dikkate alınacak ilkeler
Madde 7- Araştırma projeleri, yükseköğretim kurumunun uzman
elemanı bulunan her dalı ile ilgili olarak, Beş Yıllık Kalkınma Plan
hedeflerine, yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirlediği üniversite
bilim politikasına veya ülke bilim politikasına uygun konulara öncelik
verilerek değerlendirilir ve seçilir. Araştırma projelerinin evrensel ve
ulusal bilime, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına
katkı sağlaması esastır.
Araştırma projelerinin seçimi ve desteklenmesinde; temel bilimler içerikli;
sonuçları uygulamaya dönük; kaynakları ve faaliyetleri bakımından çok
katılımlı, çok merkezli, kurumlar arası, uluslararası ve disiplinler arası
nitelikteki projelere öncelik verilebilir. Lisans üstü tez araştırmaları da
araştırma projeleri kapsamında desteklenebilir.
Araştırma projelerinin yürütülmesi ve sonuçlandırılması
Madde 8- Desteklenmesine karar verilen projeler için, proje
yöneticisi ve komisyon tarafından proje ile ilgili ayrıntıların belirlendiği
bir protokol hazırlanır. Projenin uygulamaya geçirilebilmesi, hazırlanan
protokolün ita amirince onaylanmasına bağlıdır. Proje yöneticisi, bu
protokolde yer alan hususlara uymakla yükümlüdür.
Proje raporları
Madde 9- Kabul edilen bir projenin yöneticisi, Komisyona
altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara
raporlar sunar. Ara raporlar Komisyon tarafından incelenir. Bir yılı aşan
projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamı Komisyonun
olumlu görüşüne tabidir.
Sonuçların duyurulması
Madde 10- Rektörlük her yılın sonunda desteklenen, kapsama
alınan, devam eden ve tamamlanan projeler hakkında Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığına özet bilgi verir. Bu bilgiler internet aracılığıyla kamuoyuna
duyurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Özel Ödenek ve Ödeneklerin Kullanımı
Özel Ödenek
Madde 11- Bilimsel araştırma projelerinin finansmanında
kullanılmak üzere aşağıda belirtilen gelirler, Maliye Bakanlığınca ilgili
yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel gelir, diğer yandan açılacak
tertiplere özel ödenek kaydedilmek suretiyle kullanılır.
a) Yükseköğretim kurumunun döner sermaye işletmelerinden, öğretim üyelerinin
doğrudan veya dolaylı katkısı olup olmadığına bakılmaksızın, elde edilen her
türlü gayri safi hasılatın yüzde 10'undan az olmamak üzere, Yükseköğretim
kurumu yönetim kurulunun belirleyeceği oranda aktarılacak tutarlar,
b) Bilimsel Araştırma Projelerinden elde edilen gelirler,
c) Bilimsel Araştırma Projeleri için yapılacak bağış ve yardımlar,
d) Yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun izni ile yükseköğretim kurumunun
yurtiçindeki veya yurtdışındaki kuruluşlarla yapacağı ortak araştırmalar
için ilgili kuruluşlar tarafından ödenecek tutarlar,
e) Diğer gelirler,
Bilimsel Araştırma Projelerinin geliri olarak (a) bendinde belirtilen
tutarlar, döner sermaye saymanlığınca tahsilatı takip eden ayın ilk haftası
içinde Bütçe Dairesi Başkanlığının ilgili hesabına yatırılır. Süresi içinde
yatırılmayan tutarların tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Yukarıda belirtilen ve Bütçe Dairesi Başkanlığı hesabına yatırılan tutarlar,
Maliye Bakanlığınca ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine bir yandan özel
gelir, diğer yandan mevcut veya yeni açılacak tertiplere özel ödenek
kaydedilir.
Bu suretle ödenek kaydedilen miktarlardan yılı içerisinde harcanmayan
tutarları ertesi yıl bütçesine devren özel gelir ve ödenek kaydetmeye Maliye
Bakanı yetkilidir.
Ödeneklerin kullanımı
Madde 12- Yukarıda belirtilen esas ve usullere göre özel
ödenek kaydedilen tutarlar ile yükseköğretim kurumu bütçesine bu amaçla
konulan ödenekler; Bilimsel Araştırma Projeleri için gerekli yolluk, hizmet
alımları,tüketim mallan ve malzeme alımları, demirbaş alımları ile
makine-teçhizat alımları ve buna ilişkin diğer giderler için kullanılır.
Yatırım Programında yer alan bilimsel araştırma projelerine ilişkin
değişikliklerde, Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine
Dair Karar hükümleri uygulanır.
Yatırım karakterli bilimsel araştırma projelerinden özel ödenekle
karşılanacak olanların, özel gelir ve özel ödenek kaydının yapılmasını
müteakip Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca yatırım projeleri ile
ilişkilendirildikten sonra kullandırılır.
Mali hükümler
Madde 13- Bilimsel Araştırma Projeleri için
görevlendirilecek mutemetlere verilecek azami avans ve açılacak kredi
miktarı her yıl Bütçe Kanununun (İ) işaretli cetvelinde, 1050 sayılı Kanunun
83 üncü maddesinin (A- a) bendi uyarınca iller için belirlenen parasal
limitin altı katına kadar yükseköğretim kurumu yönetim kurulu tarafından
belirlenir.
Her mutemet aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı
belgeleri en çok bir ay, açılan kredilerden harcadığı tutarlara ilişkin
kanıtlayıcı belgeleri ise en çok üç ay içerisinde saymanlığa vermekle
yükümlüdür.
Mutemet işin tamamlanmasından sonra veya mali yılın sonunda bu sürelerin
dolmasını beklemeksizin avans veya kredi artığını iade etmek, henüz
mahsubunu yaptırmadığı harcamalara ait belgeleri vermek ve varsa artan
parayı saymanlığa iade etmek suretiyle mahsup işlemini gerçekleştirmek
zorundadır. Bu şekilde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için yeniden avans
verilemez, kredi açılamaz.
Aldıkları avansın mahsubunu yapmayan mutemetler hakkında 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Avans ve kredi işlemlerinde Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği eki
belgeler aranır.
Proje mutemetleri
Madde 14- Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında
yürütülecek avans ve kredi işlemlerinde yükseköğretim kurumuna bağlı her
fakülte, yüksekokul, enstitü gibi birimler ile farklı mahallerde yürütülen
projeler için birer mutemet görevlendirilir. Mutemet sayısının yeterli
olmadığı gerekçesiyle yapılacak müracaat üzerine bu sayıyı arttırmaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
Ayniyat kayıtları
Madde 15- Proje kapsamında alınan teçhizatlar ayniyat
kaydını müteakip ilgili birimin ayniyat mutemedine zimmetlenir.
Proje süresi
Madde 16- Araştırma projeleri en çok üç yıl içinde
tamamlanır. Proje yöneticisinin talebi üzerine, Bilimsel Araştırma Projeleri
Komisyonu kararı ile ek süre veya ilave kaynak verilebilir. Ek süre bir
yıla, ilave kaynak ise toplam proje maliyetinin yüzde 50'sine kadar
artırılabilir.
Telif hakları
Madde 17- Projeden elde edilen bilimsel sonuçların telif
hakkı ilgili yükseköğretim kurumuna aittir.
Uygulanacak hükümler
Madde 18 - Bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında
genel hükümler uygulanır.
Yürürlükten kaldırma
Madde 19- 26 Mayıs 1984 tarih ve 18406 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren "2547 Sayılı Kanunun Değişik 58. Maddesi
Gereğince Kurulacak Üniversite Araştırma Fonlarının Kullanım ve Yönetim
Esaslarına İlişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 20- Maliye Bakanlığı ve Sayıştay görüşü alınarak
hazırlanan bu Yönetmelik, 01.01.2002 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi
Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 21- Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu
Başkanı ve Üniversite Rektörleri yürütür.
Sayfa Başı
