|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
MEVZUAT |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
MESLEKİ VE TEKNİK ORTA ÖĞRETİM KURUMLARINDAN MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVSIZ GEÇİŞ UYGULAMA ESASLARI1. GİRİŞ 2. SINAVSIZ GEÇİŞİN AMAÇLARI 3. SINAVSIZ GEÇİŞİN ANA İLKELERİ 4. SINAVSIZ GEÇİŞE BAŞVURMA KOŞULLARI 5. SINAVSIZ GEÇİŞLE İLGİLİ YERLEŞTİRME ESASLARI 6. AÇIKÖĞRETİME YERLEŞTİRME ESASLARI 7. DİKEY GEÇİŞ ESASLARI 8. SINAVSIZ GEÇİŞTEN YARARLANACAK MESLEKİ VE TEKNİK ORTA ÖĞRETİM OKULLARI 9. SINAVSIZ GEÇİŞ YAPILABİLECEK MESLEK YÜKSEKOKULLARI 10. MESLEK YÜKSEKOKULU-MESLEKİ VE TEKNİK ORTA ÖĞRETİM OKULLARININ İLİŞKİLENDİRİLMESİ 11. YÖNETİM 12. EĞİTİM-ÖĞRETİM 13. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI - YÜKSEKÖĞRETİM KURULU ÇERÇEVE İŞBİRLİĞİ PROTOKOL
14. KONTENJANLAR 15. EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMLARI 16. ÖĞRETİM ELEMANLARI 17. GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER 18. GERÇEKLEŞTİRİLECEK FAALİYETLER 19. İDARİ VE MALİ HUSUSLAR 20. BEKLENEN YARARLAR 21. KARŞILAŞILABİLECEK ZORLUKLAR 22. SONUÇ 23. EKLER
Programları
KISALTMALAR DGS Dikey Geçiş Sınavı MEB Milli Eğitim Bakanlığı METEB Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi MEYOK Meslek Yüksekokulları Koordinatörlüğü MOBP Mesleki ve Teknik Orta Öğretim Başarı Puanı MSG Mesleki ve Teknik Orta Öğretim Kurumlarından Meslek MTOÖ Mesleki ve Teknik Orta Öğretim MYO Meslek Yüksekokulu ÖSYM Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi YÖK Yükseköğretim Kurulu 1. GİRİŞ Teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler, pazarların küreselleşmesi, iletişimin artması, bilgi alışverişinin ve ulaşımın kolaylaşması, serbest ticaret engellerinin kaldırılması yönündeki gelişmeler ülkelerin ulusal ekonomilerini etkilemiş ve rekabeti ön plana çıkarmıştır. İşletmelerin ürettikleri çok çeşitli mal ve hizmeti zamanında ve kaliteli olarak teslim etmek konusunda daha duyarlı olmaları, teknolojiyi anlayan, uygulayabilen, verimli ve kaliteli mal ve hizmet üretebilen yüksek nitelikli iş gücünü, kaynakların etkili ve verimli kullanımını, en az kaynak kullanarak en çok yarar sağlama ilkesinin hayata geçirilmesini ön plana çıkarmıştır. Ülkemizde de uluslararası rekabet koşullarına uyum sağlayabilecek mal ve hizmetlerin üretilmesinde görev alacak iş gücünün yetiştirilmesinde bugüne kadar uygulanmakta olan yaklaşımlardan daha farklı yaklaşımlara ihtiyaç olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, Beş Yıllık Kalkınma Planları ve hükümet programlarında yer alan amaç, ilke, hedef ve politikalar doğrultusunda 16'ncı Milli Eğitim Şurasında çok önemli kararlar alınmış ve 8 yıllık ilköğretim üzerine mesleki ve teknik eğitim ağırlıklı bir eğitim sistemi oluşturulması ve hayata geçirilmesi görüşü benimsenmiştir. VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında 2001-2002 öğretim yılı okullaşma oranlarının zorunlu sekiz yıllık eğitimde %100, orta öğretimde genel liselerde %40.5, meslek liselerinde %34.5 olmak üzere % 75 ve yükseköğretimde ise %31 olması hedeflenmiştir. Ülkemizin giderek artan mesleki-teknik eğitim ihtiyacını karşılamak amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı'nca yapılan planlamalarda; Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde olduğu gibi sistemin mesleki-teknik eğitim ağırlıklı bir yapıya kavuşturulması ve orta öğretimde okullaşma oranlarının genel eğitimde %35, mesleki eğitimde %65 olması öngörülmüştür. Ancak şimdiye kadar alınmış ve alınmakta olan tüm önlemlere rağmen plan hedeflerinin gerisinde kalınmıştır. Mesleki ve teknik eğitimin yükseköğretim boyutunun da gerek nicelik gerekse nitelik olarak yeterli bir düzeyde olmadığı bir gerçektir. Sayıları her geçen gün artmakta olan meslek yüksekokulları (MYO) iş dünyasının ihtiyaç duyduğu nitelikli ara insan gücünün yetiştirilmesi amacıyla olumlu gelişmeler kaydetmeye devam etmektedirler. 2000-2001 eğitim-öğretim yılı itibarıyla 555 MYO'dan 415'i faal durumdadır. Tüm yurt sathına dağılmış bulunan bu okullarda halkın ve yerel yönetimlerin ilgi ve desteği artarak devam etmektedir. Bu okullarda teknik, sağlık, iktisadi ve idari alanlarında 300 program türünde eğitim-öğretim yapılmaktadır. Mevcut meslek yüksekokullarının bazılarının kendilerine ait binaları bulunmamaktadır. Bir kısmı devlet dairelerinin kullandığı binalarda görev yapmakta, bazıları ise başka okul ve kurumlarla aynı binayı paylaşmaktadırlar. Bu okulların, atölye ve laboratuvarları endüstrinin uyguladığı teknolojiye uygun olarak donatılamamıştır. Meslek yüksekokullarının bazıları kendilerine alt yapı teşkil eden mesleki ve teknik liselerden tesis, araç ve gereç bakımından daha üstün bir düzeye henüz ulaşamamıştır. Türk Yükseköğretim Sisteminin genelinde olduğu gibi meslek yüksekokullarında da öğretim elemanı sıkıntısı vardır. 2000-2001 eğitim-öğretim yılı itibarıyla MYO'larda görev yapan öğretim elemanı sayısı 5 307 olup öğretim elemanı başına düşen öğrenci sayısı 46'dır. Bu oran Almanya'da 5, Avustralya'da 8, Belçika'da 10, Hollanda'da 14, Japonya'da 9, Kore ve ABD'de 21, Macaristan'da 11'dir. Artan öğrenci sayısına paralel olarak bu yüksek oranın korunması durumunda dahi 2005 yılında yaklaşık 10 000 yeni öğretim elemanının, oranın 46'dan 35'e düşürülmesi hedeflendiğinde ise yaklaşık 14 000 yeni öğretim elemanının istihdamı gerekecektir. Meslek yüksekokullarında 2000-2001 eğitim-öğretim yılında 239 271 öğrenci öğrenim görmüş ve 45 188 öğrenci mezun olarak iş dünyasının hizmetine sunulmuştur. Mesleki ve teknik eğitimdeki okullaşma oranı henüz çağdaş ülkeler seviyesine çıkarılamamıştır. Halihazırda meslek yüksekokullarının örgün öğretimdeki payı %24.2 toplam içindeki payı ise %14.7 olup çok düşük düzeydedir. Bu oran gelişmiş ülkelerin çoğunda %30'un üzerinde olup Avustralya'da %66, Singapur'da %63, Japonya'da %44, ABD'de %37'dir. Yapılan araştırmalar 2000'li yıllarda iş dünyasının iş gücü ihtiyacının dörtte üçünün önlisans seviyesinde eğitimle yetiştirilmesi gereğini ortaya koymaktadır. Ancak, ülkemizdeki iş gücünün ortalama %77'si ilkokul/ilköğretim, %15'i orta öğretim ve %8'i de yükseköğretim düzeyinde eğitim almıştır. Bu kadar düşük eğitim seviyesi ile Türk endüstrisinin gelişmiş ülkelerle rekabet etmesi mümkün değildir. Mesleki ve teknik eğitimdeki bilinen dar boğazları aşmak ve beş yıllık kalkınma planları ve hükümet programlarındaki plan hedeflerine ulaşabilmek için birçok çözüm önerisi geliştirilmiştir. Bunlardan bazıları şunlardır.
Her çalışmanın ve çözüm önerisinin dar boğazların aşılmasında ayrı bir yeri ve katkısı olduğu bir gerçektir. Ancak yapılan çalışmalar sonunda Mesleki ve Teknik Orta ve Yükseköğretim Kurumları Arasında Program Bütünlüğünün ve Devamlılığının Sağlanması Projesi veya diğer adıyla Sınavsız Geçiş Projesi'nin meslek yüksekokullarında okuyan öğrenci sayılarının artırılmasına ve dolayısıyla mesleki ve teknik eğitimde okullaşma oranının yükseltilerek çağdaş ülkeler seviyesine yaklaştırılmasına önemli katkılarda bulunacağı değerlendirilmiştir. Bu projeye 1998 yılında Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu'nun oluşturduğu çalışma grupları ile başlanmış, bunların hazırladıkları 2. SINAVSIZ GEÇİŞİN AMAÇLARIMesleki ve teknik orta öğretim kurumları mezunlarının meslek yüksekokullarına sınavsız olarak yerleştirilmeleri, aşağıdaki amaçların gerçekleşmesine yardımcı olacaktır:
3. SINAVSIZ GEÇİŞİN ANA İLKELERİMesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi (METEB), bir veya daha fazla meslek yüksekokuluyla öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir. Her ilde en az bir METEB kurulabilir. METEB'lerde, çağdaş bilim ve teknolojideki değişme ve gelişmelere uygun olarak ekonominin gereksinim duyduğu alanlarda yüksek nitelikli iş gücü yetiştirmek üzere, bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile mesleki ve teknik orta öğretim kurumları, öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilecektir. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler, istedikleri takdirde bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı, öncelikle kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi içinde yer alan veya bölgesi dışındaki, meslek yüksekokullarına sınavsız olarak yerleştirilirler. Sınavsız olarak meslek yüksekokullarına yerleştirilip mezun olanlar, mezunların yüzde onundan az olmamak üzere ayrılacak kontenjanlara göre alanlarındaki lisans programlarına dikey geçiş yapabileceklerdir. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından birini bitirip de sınavsız geçişle herhangi bir meslek yüksekokulu veya açıköğretim önlisans programına girmek istemeyen öğrenciler, üniversite sınavlarına girmek ve kazanmak suretiyle arzu ettikleri lisans programlarına devam edebilirler. Başka bir deyişle, mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından herhangi birini bitirip de METEB kapsamı dışındaki bir yükseköğretim programına girmek isteyen öğrenciler, üniversite giriş sınavlarına başvurmak ve sınavlarda başarılı olmak suretiyle fakülte ve yüksekokulların lisans programlarına devam edebilirler. Bu öğrencilerin yerleştirilmeleri mevcut ve yürürlükte olan usullere göre ÖSYM tarafından yapılmaya devam edilecektir. 4. SINAVSIZ GEÇİŞE BAŞVURMA KOŞULLARITürkiye Cumhuriyeti veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) uyruklu olanlardan durumları aşağıdaki bentlerden birine uyanlar, Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarına Sınavsız Geçişe (MSG) başvurabilirler:
Yukarıdaki koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, yerleştirilmiş olsalar bile bu durumdan doğabilecek hiçbir haktan yararlandırılmazlar. 2002-ÖSS'ye başvuran mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak/olan adayların sınavsız geçiş için ayrıca başvurmalarına gerek yoktur. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumları dışında kalan orta öğretim kurumlarından mezun olanlar ile 2001-2002 öğretim yılında bu kurumlardan mezun olabilecek durumda olanlar, meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş için başvuramazlar. Mesleki ve teknik orta öğretim kurum mezunlarının diplomalarında yazılı olan alan/kol/bölüm 2002-MSG Kılavuzu Tablo-1'de belirtilen yükseköğretim programlarında yer almıyorsa bu adaylar meslek yüksekokulları ve açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş yapamazlar. Türk Cumhuriyetleri ve akraba toplulukları ile diğer ülkelerden gelecek olan mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun yabancı uyruklu adayların, kendi alanlarındaki meslek yüksekokulları ve açıköğretim önlisans programlarına yerleştirilmeleri, bu cumhuriyetler, akraba toplulukları veya diğer ülkeler ile T.C Yükseköğretim Kurulu arasında imzalanacak anlaşma hükümlerine göre yapılacaktır. 5. SINAVSIZ GEÇİŞLE İLGİLİ YERLEŞTİRME ESASLARI4702 Sayılı Kanun uyarınca mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacakların/olanların istedikleri taktirde, bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı, öncelikle kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız olarak yerleştirme işlemleri ÖSYM tarafından yürütülmektedir. 2002-ÖSS'ye başvuran mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak/olan adayların sınavsız geçiş için ayrıca başvurmalarına gerek yoktur. Bu adaylar 2002' deki sınavsız geçiş için de başvurmuş sayılacaktır. 2002-ÖSS'ye başvurmamış olan adaylar için sınavsız geçişle ilgili 2002-MSG Kılavuzu hazırlanmıştır. Bu kılavuz sadece 2002-ÖSS'ye başvurmayan mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak/olan adaylara hitap etmektedir. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş (MSG), öğretim yılı sonunda sınavsız olarak önce genel yerleştirme, sonra ek yerleştirme olmak üzere iki defa uygulanacaktır. Genel yerleştirmede sadece meslek yüksekokulları ve açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş hakkı olanların yerleştirilmeleri yapılacaktır. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumu mezunu olmayan genel lise mezunları (fen lisesi, Anadolu lisesi vb.) genel yerleştirme için meslek yüksekokulları programları arasında tercih yapamayacaklardır. Ek yerleştirme, sınavsız yerleştirme yapılan meslek yüksekokullarında kayıtlar tamamlandıktan sonra boş kalan kontenjanlar için yapılacaktır. Ek yerleştirmede meslek yüksekokulları programlarına sınavsız geçiş hakkı olan adaylara öncelik tanınacak kontenjanlar dolmazsa genel lise mezunlarından 105,000 ve daha fazla ÖSS puanı alan adaylar yüksek puan alanlardan başlamak üzere yerleştirilebilecektir. Genel yerleştirme sırasında açıköğretim programları dışında sınavlı veya sınavsız bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylar, ek yerleştirmeye başvuramayacaklardır. Sınavsız geçiş sisteminin henüz yürürlüğe girmiş olması, MYO ve MTOÖ okulları arasında program bütünlüğü olmaması, yeni sistemin tam olarak tanıtılmaması ve adayların yanlış anlama ve tercihlerinden ötürü geçmiş yıllara nazaran daha fazla öğrencinin ek yerleştirmeye kalacağı öngörülmektedir. MSG'de mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacaklar/olanlar, bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı belirlenen meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına 2002-MSG Kılavuzunda belirtilen önceliklere göre bilgisayarla yerleştirileceklerdir. 2002-MSG sonuçları sadece 2002-2003 öğretim yılı için geçerli olacaktır. Adayların meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş işlemlerinde kullanılacak mesleki orta öğretim başarı puanları (MOBP) 2002-MSG Kılavuzunun 3. bölümünde açıklandığı gibi hesaplanacaktır. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının hangi alan/kol/bölümlerinden mezun olacak/olan adayların sınavsız olarak meslek yüksekokullarıyla açıköğretim önlisans programlarına yerleştirilebilecekleri 2002-MSG Kılavuzu Tablo-1'de yer almaktadır. Bu tabloda mezun olabilecekleri/oldukları alan/kol/bölümü karşısında meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans programı bulunmayan adayların başvuru yapmalarına gerek yoktur. MSG'de adaylar öncelikle, varsa kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi (METEB) içinde yer alan meslek yüksekokullarına yerleştirileceklerdir. Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak/olan adayların 2002-2003 öğretim yılı için meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına yerleştirilebilmeleri, bu programlarda sağlanan kontenjanlara bağlı kalacaktır. 2002-2003 öğretim yılı için meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına adaylar;
Mesleki ve teknik orta öğretim kurumları dışında kalan orta öğretim kurumlarından mezun olan adaylar, 2001-2002 öğretim yılında bu kurumlardan mezun olacak öğrenciler, meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız yerleştirme için başvuramazlar. Özürlü adaylar kendi alanlarındaki bir yükseköğretim önlisans programına yerleştirileceklerinden, bu adayların yerleştirilmeleri sırasında diğer adaylardan farklı bir uygulama yapılmayacaktır. Bu durumdaki adayların, yükseköğretim önlisans programlarından tercih yaparken hem kendi özür durumlarını hem de ilgili yükseköğretim önlisans programlarının koşullarını göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Sınavsız geçişte göz önünde tutulacak Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgeleri (METEB), meslek yüksekokullarıyla bu okulların koşul ve kontenjanları 2002-ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer almıştır. Bu kılavuzda, sınavsız geçiş için yapılacak tercihler ve yerleştirmede uygulanacak kurallar ile ilgili ayrıntılı açıklamalar da bulunmaktadır. Bu yıl ilk kez adaylara istedikleri takdirde 24 tercihi de bir tablodan yapabilmeleri olanağı sağlanmıştır. 2002-ÖSS'ye başvurmuş olan mesleki ve teknik orta öğretim kurumu çıkışlı adaylar, sınavda başarısız olsalar veya sınava girmeseler bile kendi alanlarındaki sınavsız geçiş programlarından tercih yapabileceklerdir. 2002-ÖSS'ye girerek geçerli ÖSS puanı almış mesleki ve teknik orta öğretim kurumu çıkışlı adaylar ise tercihlerini hem sınavsız geçiş programlarından hem de diğer yükseköğretim programlarından yapabileceklerdir. Sınavsız geçiş sisteminde yetenek sınavı ile yerleştirme yapılmayacak, tüm yerleştirmeler ÖSYM tarafından yapılacaktır. Yabancı dilde eğitim-öğretim yapan üniversitelere bağlı MYO'larla ilişkilendirilen MTOÖ okullarındaki eğitim-öğretim dili Türkçe olacaktır. 6. AÇIKÖĞRETİME YERLEŞTİRME ESASLARIAçıköğretim metodu ile önlisans eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının sayısı ve adaylara sundukları seçenekler her geçen gün artmaktadır. Eskişehir Anadolu Üniversitesine bağlı olan Açıköğretim Fakültesi, lisans programları yanında yıllardır çok başarılı bir şekilde önlisans programları da uygulamaktadır. Yıllara göre değişmekle beraber halihazırdaki açıköğretim önlisans programlarında 150-200 bin arasında her yaştan öğrenci öğrenim görmektedir. Açıköğretim önlisans programları, özellikle bir iş yerinde çalışmakta olup da aynı zamanda meslek yüksekokulu öğrenimine devam etmek isteyen mesleki ve teknik orta öğretim kurumu mezunlarına çok büyük imkan ve kolaylıklar sağlamaktadır. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarafından öğrencilere sunulan mevcut önlisans programları şunlardır; Bankacılık ve Sigortacılık ( 2 yıl) Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak ve geçmiş yıllarda mezun olmuş olan tüm adaylar ve ÖSS'de 105 puan ve üzerinde alan genel lise mezunları arzu ettikleri takdirde yukarıda belirtilen Açıköğretim Önlisans Programlarına, hiç bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın (Bilgi Yönetimi hariç) sınavsız olarak başvurabilir ve kayıt yaptırabilirler. 7. DİKEY GEÇİŞ ESASLARISınavsız olarak meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans programlarına devam ederek mezun olan öğrencilere ayrılacak kontenjanlara göre, alanlarındaki lisans programlarına dikey geçiş yapabilmeleri imkanı sağlanmıştır. Meslek yüksekokulu mezunları, dikey geçiş için örgün lisans programlarına başvurabileceği gibi açıköğretim lisans programlarına da başvurabilirler. Keza açıköğretim önlisans mezunları da gerek açıköğretim lisans programlarına ve gerekse alanlarındaki örgün lisans programlarına başvurabilirler. Hangi meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans programlarından hangi lisans programlarına dikey geçiş yapılacağı ve bu programlara ayrılacak kontenjanlar, her yıl üniversitelerin görüşleri de alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulu tarafından saptanacak ve Dikey Geçiş Sınavı (DGS) Kılavuzu ile yayınlanacaktır. Dikey Geçiş Yönetmeliği'nde belirlenen koşullara uyan ve başvuruları kabul edilen adaylar, sözel ve sayısal bölümlerden oluşan bir yetenek sınavına alınırlar. Adaylar, yetenek sınavından elde ettikleri puanlar ile meslek yüksekokulu veya açıköğretim önlisans programlarındaki akademik not ortalamalarına ve tercihlerine göre ÖSYM tarafından uygun lisans programlarına yerleştirilirler. Lisans öğrenimine başlama hakkını elde eden öğrencilere, üniversitelerince Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı uygulanır. Bu programda öğrenciye, birinci ve ikinci sınıflardan eksik olduğu alanlarda ders sorumluluğu yüklenir. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi en çok iki yarı yıldır. Ancak öğrencilerin okudukları derslerin özellikleri, yıllık ders programları, öğretim elemanları ve hazırlık programındaki durumları dikkate alınarak Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi istisnai olarak bir yarıyıl daha uzatılabilir. Bunun sonunda başarılı olan öğrencilerin yerleştirildiği lisans programının üçüncü sınıfına kayıtları yapılır. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı süresinde öğrenciler tüm öğrencilik haklarından yararlanırlar. Meslek yüksekokulu mezunları ile açıköğretim önlisans programlarından mezun olanlar, arzu ettikleri taktirde kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına başvurabilirler. Burada herhangi bir kontenjan sınırlaması olmayıp açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak isteyen adayların DGS'ye girmelerine gerek yoktur. Bu adaylar, kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkı elde ederler. Farklı alanlardan mezun olanlara"Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı" uygulanır. Açıköğretim lisans programlarına başvuru ve kayıt koşulları programı yürüten ilgili üniversite tarafından belirlenerek adaylara duyurulur. 8. SINAVSIZ GEÇİŞTEN YARARLANACAK MESLEKİ VE TEKNİK ORTA
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Toplantının Yapıldığı METEB |
Toplantı Tarihi |
Toplantıya Katılan İller |
Denizli |
18.04.2002 |
Denizli |
Konya |
08.05.2002 |
Konya |
Gaziantep |
10.05.2002 |
Gaziantep |
Tekirdağ |
07.06.2002 |
Tekirdağ |
Bursa |
25.06.2002 |
Bursa |
Ankara |
10.07.2002 |
Ankara |
Trabzon |
12.07.2002 |
Trabzon |
| Ankara | 18.07.2002 |
Üniversitelerin Rektör Yardımcıları ile toplantı |
MYO sayısının çok az fakat ilişkilendirilecek MTOÖ okulu ve öğrenci sayılarının çok fazla olduğu büyük METEB'lerde (İstanbul, Ankara, İzmir) yeni MYO'lar kurulmuştur.
Hiç MYO olmayan METEB'lerde (Sinop, Ağrı) MYO kurulmuştur.
Üniversitelerde"Meslek Yüksekokulları Koordinasyon Komitesi (MEYOK)" kurulması için yazı yazılmış ve bazı üniversitelerde kurulmuş, bazılarında ise kurulma aşamasına gelmiştir.
Sınavsız geçiş sistemini tanıtmak amacıyla YÖK'te basın toplantısı düzenlenmiş ve TV programı yapılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın hazırladıklarına ilave olarak 4702 Sayılı Kanun'la hazırlama sorumluluğu Yükseköğretim Kurulu'na verilen aşağıdaki yönetmelikler hazırlanmıştır. Bu yönetmelikler şunlardır:
Hangi MTOÖ kurumu alan/kol/bölümlerinden meslek yüksekokullarının hangi programlarına sınavsız geçiş yapılacağını gösteren listeler hazırlanmıştır.
ÖSYM tarafından 2002-MSG Kılavuzu hazırlanıp dağıtılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı ile Müsteşar Yardımcısı ve Genel Müdürler seviyesinde iki kez toplantı yapılmıştır.
İstanbul-Ankara-İzmir'deki Devlet ve Vakıf Üniversitesi Rektörleri ve İl Milli Eğitim Müdürleri ile toplantı yapılmıştır.
Meslek liselerinden meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş usul ve esasları hakkında tüm üniversitelere Uygulama Esasları genelgesi gönderilmiştir.
Sınavsız geçiş projesinin daha kolaylıkla uygulanabilmesine katkıda bulunmak amacıyla öğrenci adedi 1000 ve üzerinde olan 26 meslek yüksekokuluna laboratuvar malzeme-teçhizatı temini için 8 trilyon TL ödenek temin edilmiştir. Tüm ödenek miktarı 3 yıl içinde 25 trilyon TL.na ulaşacaktır.
MYO öğrencilerinin %70'nin okuduğu 15 MYO programı güncelleştirilmiştir.
Program Geliştirme Grubunun hazırladığı sonuç raporu 500 adet basılarak MYO'larına dağıtılmıştır.
Program geliştirme grubunun görev süresi iki yıl daha uzatılarak geriye kalan diğer programlarının da güncelleştirilmesi kararı alınmıştır.
18. GERÇEKLEŞTİRİLECEK FAALİYETLER
15 programdan geri kalan MYO programlarının güncelleştirilmesi ve MTOÖ programları ile bütünlük ve devamlılığının sağlanması,
Hangi MTOÖ alan/kol/bölümlerinden, meslek yüksekokullarının hangi programlarına sınavsız geçiş yapılacağını gösteren listenin uygulamada ortaya çıkan hususlar ve MTOÖ okulları ve MYO'lardan gelecek olan önerilere göre güncelleştirilmesi,
MTOÖ okul ve kurumları ile yapılan protokollerin gözden geçirilmesi,
Uygulamada ortaya çıkan aksaklıkların giderilebilmesi için MYO-Üniversite-YÖK arasında rapor sisteminin oluşturulması,
Sınavsız geçiş bilgi kılavuzunun güncelleştirilerek tekrar 25.000 adet basılması ve ilgili yerlere dağıtılması,
Sınavsız geçiş sisteminin öğrencilere, ailelere, okullara tanıtılması,
MYO eğitiminin yapıldığı ve yapılacağı MTOÖ öğretmenlerine hizmet içi eğitim planlanması yapılması,
Bölgesel tanıtım ve bilgilendirme toplantılarına devam edilmesi,
Özellikle büyük illerde ve organize sanayi bölgeleri (OSB) içinde yüksek kapasiteli ve nitelikli yeni meslek yüksekokulları kurulması.
Artan MYO ve öğrenci sayıları nedeniyle MYO'ların daha iyi yönetilebilmesi için üniversitelerde Meslek Yüksekokulu Koordinasyon Komitesi (MEYOK) kurulması,
METEB'lerin gözden geçirilmesi, büyük illerin gerekirse birkaç METEB'e bölünmesi,
Geliştirilen 15 eğitim-öğretim programının içeriklerine uygun kitap ve ders notu hazırlanması ve telif haklarının alınması,
Sınavsız geçiş sisteminin bütün yönleriyle uygulamalarını kapsayan bir WEB sitesinin oluşturulması,
Hükümetten talep edilen 7000 öğretim görevlisi kadrosunun tahsis işlemlerinin takibi,
İkinci öğrenimde MYO öğretim elemanları ile MTOÖ okullarından görevlendirilecek öğretmenlere haftada 10 saat'ten fazla ek ders ücreti ödenememesinden kaynaklanacak sorunların çözümü için çalışma yapılması,
MYO'larda ders yükü hesabında uygulamaların 10 saat'ten fazlasının dikkate alınmamasından doğan sorunların çözümü için çalışma yapılması,
Sistemi daha iyi tanıtacak bir broşür hazırlanması,
MTOÖ okullarında MYO eğitimi alan öğrenci kontenjanlarının gelecek yıl makul ölçüde artırılması için çalışma yapılması
MYO-MTOÖ program uyuşmazlığı nedeniyle MYO eğitimine alınmayan bazı MTOÖ alan/kol/bölümlerinin MYO eğitimine dahil edilmesi (çocuk gelişimi v.b)
Koordinatör/Yönetici MYO'ların gözden geçirilmesi,
Mümkün ise AÖF'de MTOÖ okullarında yoğun olarak okutulan alan/kol/bölümlerin ön lisans programlarının açılması,
Program bütünlüğü içinde ilişkilendirilen 347 MTOÖ okulu ile 144 koordinatör MYO arasında MEB-YÖK çerçeve protokolü esaslarına göre ayrıntılı uygulama protokolleri hazırlanması ve 2002-2003 eğitim-öğretim yılında yürürlüğe konması,
MTOÖ okullarındaki MYO eğitiminde görevlendirilecek MTOÖ öğretmenlerinin seçiminin yapılmasına başlanması. Bunun için aday öğretmenlerinin özgeçmişlerinin hazırlanarak koordinatör MYO'lara verilmesi ve bilahare seçiminin MYO-MTOÖ okul müdür ve yöneticileri tarafından ortaklaşa yapılması,
Bir yıllık uygulama sonuçlarına göre, MYO'larla ilişkilendirilmiş bulunan 347 MTOÖ okullarının fiziki olanakları, programları, öğrenci sayıları ve öğretim elemanları tabanında bir değerlendirilmeye tabi tutularak, gerekirse bazılarının sistemden çıkarılması veya yenilerinin ilave edilmesi konusunda MEB ile birlikte planlama yapılması.
19. İDARİ VE MALİ HUSUSLAR
Mesleki ve teknik eğitim bölgeleri içindeki mesleki ve teknik orta öğretim kurumları ile diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda görevli olup da meslek yüksekokullarındaki ders ve uygulamalarda görevlendirilen öğretmenlere, uzman kişilere, emekli öğretim elemanlarına ve emekli öğretmenlere 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanun'unda belirtilen miktarda saat başına ders ücreti ödenecektir. İlişkilendirilen MTOÖ okullarındaki programların tümü ikinci öğretim olduğundan görevlendirilen öğretmen ve öğretim elemanlarına ikinci öğretim ücreti ödenecektir.
Eğitim-öğretimin yapıldığı MTOÖ okul müdürü ile görevlendirdiği müdür yardımcısına, 3843 Sayılı Kanun'un 12. maddesine göre MYO müdürlüğünce, bu görevleri karşılığı fazla mesai ücreti ödenecektir.
Öğrencilerin MTOÖ okulunda eğitim-öğretim yaptığı süre içindeki destek hizmetlerinin (kaloriferci, güvenlik personeli, temizlik elemanı, teknisyen vb.) yürütülmesi amacıyla MTOÖ okulu tarafından görevlendirilen personele, 3843 Sayılı Kanun'un 12. maddesine göre fazla mesai ücreti ödenecektir.
MYO'ları ile ilişkilendirilen MTOÖ okullarında gerçekleştirilen MYO eğitimi süresince, MTOÖ okulunun MYO öğrencileri tarafından kullanılan fiziki mekanlarının su, elektrik ve ısıtma giderleri ilgili MYO tarafından kullanım oranına göre karşılanacaktır. Bu maksatla MYO'ların bağlı olduğu üniversite bütçesine genel bütçeden ödenek ayrılacaktır.
Öğrencilerin eğitim-öğretim gördüğü MTOÖ okullarının atölye ve laboratuvarlarındaki temrin ve sarf malzemeleri ile iletişim, temizlik giderleri kullanılma süresine bağlı olarak MYO'nun bağlı olduğu üniversite tarafından karşılanacaktır.
Öğrencilerin eğitimleri sırasında her türlü demirbaş eşya, makine-teçhizat, araç ve gerecin bakım ve onarımına, kullanılma oranına göre MYO bütçesinden katkıda bulunulacaktır.
MTOÖ okullarında MYO eğitimi alan öğrencilerin tümü ikinci öğretim öğrenim ücreti ödeyeceklerdir.
Meslek yüksekokulları için hükümetten talep edilen 7000 öğretim görevlisi kadrosunun alınabilmesi için, başta Yükseköğretim Kurulu olmak üzere her kademedeki sorumlu yöneticilerin büyük gayret sarfetmeleri gerekmektedir. Bunun içinde üniversitelerde bu ana kadar kullanılmamış olan 3289 öğretim görevlisi kadrosunun bir an önce MYO'lar için kullanılması önem arzetmektedir.
Üniversite Rektörlüklerinin MYO ikinci öğretim ücretlerinden aldıkları payı, sınavsız geçiş sistemi tam olarak yerleşinceye kadar asgari oranda tutmaları veya hiç almamaları önemli bir husus olarak değerlendirilmektedir.
Üniversite Rektörlükleri sınavsız geçişle ilgili olarak ortaya çıkan ve çıkabilecek tüm görevlerin gerektirdiği harcamaları bütçelerine yansıtmalıdırlar.
Meslek liselerinden meslek yüksekokullarına sınavsız geçişle ilgili olarak yasal değişikliği gerektiren idari ve mali öneriler;
i. 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda yapılması önerilen değişiklikler:
- İkinci öğretimde ödenebilecek ek ders ücreti limitinin 10 saatten 20 saate çıkarılması,
- Mesleki ve teknik orta öğretim okul ve kurumlarının müdür ve müdür yardımcıları ile 4702 sayılı kanunun uygulamasında esas sorumluluk ve yükü taşıyan Meslek Yüksekokulu müdür, müdür yardımcısı, bölüm başkanı, bölüm başkan yardımcısı vb. yöneticilere ders ücreti ödenmesine imkan veren değişiklik yapılması.
ii. 3843 Sayılı Kanunda önerilen değişiklikler:
- İkinci öğretimde Bakanlar Kurulu'nca öğrenciler için belirlenen öğretim katkı paylarının çoğu zaman yeterli olmayacağı kanaati hasıl olduğundan, bu şekilde elde edilen gelirin yetmediği durumlarda genel bütçeden eksik kalan kısmın tamamlanması yolunda değişiklik yapılması,
- 3843 Sayılı Kanun uyarınca yapılmakta olan ikinci öğretimde kontenjanlar gözönüne alınarak öğrenci katkı paylarının, eğitim öğretim hizmetlerinin kendi kendine yeterli hale gelmesini sağlayacak şekilde artırılması,
- 4702 Sayılı Kanun'un 24. maddesi ile ilköğretimin yanı sıra orta öğretimin de desteklenmesine imkan veren eğitime katkı payının özellikle 4702 Sayılı Kanunun uygulanmasında meslek yüksekokulu ve mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılmasına imkan verecek değişikliğin yapılması,
- Bir önceki maddede adı geçen eğitime katkı payından değişiklik yapılana kadar 4702 sayılı kanun uyarınca istifade edilecek kurumların protokolde ifade edilen elektrik, su, yakıt vb. masraflarının karşılanmasına imkan verilmesi,
- Meslek yüksekokulu sayılarının çok az olduğu İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük illerde/METEB'lerde yüksek kapasiteli ve nitelikli meslek yüksekokullarının kurulması için gerekli ödeneklerin üniversitelerin bütçesine konması,
- Meslek yüksekokulu ve meslek liselerinde fazla mesai ücretlerinin makul miktarda aktarılması.
iii. Maliye Bakanlığı'nın yukarıda belirtilen idari ve mali hususlarda kendi teşkilatına ve ilgili makamlara bir genelge yayınlaması.
20. BEKLENEN YARARLAR
Meslek liselerinden meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş projesinin hayata geçirilmesi sonucunda aşağıdaki yararların sağlanması beklenmektedir.
- Daha fazla MTOÖ öğrencisi / mezunu yükseköğretim olanağına kavuşmuş olacaktır.
- Yükseköğretim ile mesleki teknik orta öğretim arasında bu güne kadar kurulamamış olan ilişki ve işbirliği bu sayede kurulmuş olmaktadır. Ancak bu bir başlangıç olup, bunun mutlaka diğer alanlarda da işbirliği olanakları yaratacağı şüphesizdir.
- Genel liseye nazaran 4-5 misli daha pahalı olan meslek liselerini bitiren mezunların, lisans programlarına girebilmek ümidiyle veya diğer nedenlerle sistem dışına çıkmaları önemli ölçüde azalmış olacaktır.
- Maddi olanakları çok sınırlı olan yüzbinlerce öğrencinin dershanelere olan bağımlılıkları azalmış olacaktır.
- Eğitimdeki atıl kapasiteler kullanılmış olacaktır.
- 8 yıllık zorunlu ve kesintisiz eğitimi bitiren öğrencilerin kendilerine uygulanacak yönlendirme eğitimi ile büyük bir çoğunluğunun mesleki ve teknik orta öğretimi ve bunun sonunda da sınavsız olarak meslek yüksekokulunu tercih etmeleri sonucu hem orta öğretimde hem de yükseköğretimde okullaşma oranı önemli ölçüde artmış olacaktır.
- Orta öğretimde halen %65 genel eğitim, %35 mesleki eğitim olan oranların tersine çevrilmesinde ciddi mesafeler kazanılmış olunacaktır.
- Ülkemizde genel akademik eğitimden meslek eğitimine genel bir kayma olacağı ve bu suretle üniversitelerin lisans programları üzerinde baskıların azalması beklenmektedir.
- Eğitim ile iş dünyası arasındaki işbirliği artacaktır.
- Milli Eğitim Bakanlığı'nın norm kadro uygulamaları nedeniyle kendilerine yeterince görev verilemeyen MTOÖ öğretmenlerinden geniş ölçüde yararlanma olanaklarının ortaya çıkmasıyla ülke kaynakları daha rasyonel kullanılmış olacaktır.
Yukarıda belirtilen yararların elde edilebilmesi için iki önemli husus mevcuttur. Bunlardan birincisi; sınavsız geçişle ilgili olarak, 8 yıllık zorunlu ve kesintisiz eğitimi bitiren öğrencilere uygulanacak yönlendirme eğitimidir. Bu yönlendirmenin çok iyi bir şekilde yapılması gerekmektedir. Diğeri de; sınavsız geçiş sistemi veya diğer adıyla METEB sisteminin her kademedeki sorumlu ve yöneticiler tarafından geniş halk kitlelerine, ailelere, öğrencilere ve bilhassa MTOÖ öğrencilerine çok iyi bir şekilde tanıtılması gereğidir. Bunun için de modern iletişim platformlarının ve araçlarının çok yoğun bir şekilde kullanılması önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır.
21. KARŞILAŞILABİLECEK ZORLUKLAR
Her büyük projede olduğu gibi bu projede de bilgi noksanlığı, psikolojik yansımalar, kurum tutuculuğu ve sistemin yeterince tanıtılamaması gibi nedenlerden kaynaklanan zorluklarla karşılaşılabilecektir. Ancak bu zorlukların sabır göstererek, anlayışlı ve toleranslı davranmak suretiyle aşılabileceği değerlendirilmektedir.
Sistemin oturmasının 2-3 yıl alacağı düşünüldüğünden başlangıçta mükemmeli aramayıp, gayretlerin daha ziyade sistemin yerleştirilmesi istikametinde yoğunlaştırılması önem kazanmaktadır.
Sistemin yerleştirilmesinde karşılaşılan zorlukların başında MTOÖ ile yükseköğretim arasında program bütünlüğünün olmayışı gelmektedir. Bu zorluk kendini özellikle METEB'lerde MTOÖ okulları ile MYO'ların ilişkilendirilmesi aşamasında göstermiştir. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yeni geliştirilen programlardan sonra MTOÖ ile MYO'lar arasında önemli bir program bütünlüğü ve devamlılığının sağlanmış olduğu söylenebilir.
İstanbul-Ankara-İzmir gibi büyük METEB'lerde yeterli sayıda MYO olmaması, MTOÖ okulları ile ilişkilendirmede ciddi zorluklar yaratmaya devam etmektedir. Bu sorunun kısa vadede çözüme ulaştırılması mümkün görülmemekte olup, yeni seçeneklerin araştırılmasına gereksinim duyulmaktadır.
MYO'larına sadece MTOÖ okullarından öğrenci yerleştirilmesi MYO öğrenci profilinin değişmesine neden olmuştur. Başlangıç aşamasında kısmi zorluklar yaratabilecek olan bu sonucun ileriki aşamalarda kendiliğinden ortadan kalkacağı düşünülmektedir.
Az da olsa yeni sisteme karşı ortaya çıkabilecek bazı olumsuz yaklaşımlar ( bu iş yürümez, mesleki eğitimi YÖK'e teslim ettiniz veya MYO'lar yüksek lise oluyor v.b.) sınavsız geçiş sisteminin faydalarının zaman içinde ortaya çıkmasıyla tamamen etkisiz hale gelecektir.
Yeni sistemin yarattığı önemli beklentilerden biri de çok fazla kontenjan yaratılarak mesleki-teknik eğitim almış olanların önünün tamamen açılmasıdır. Aslında sınavsız geçiş sisteminin en önemli hedeflerinden biri de budur. Ancak 800.000'e yaklaşan başvuru sayısının sistemin uygulama alanına sokulacağı birinci yılda tatmin edilmesinin zorluğu ortadadır. Her geçen eğitim-öğretim yılında kontenjanların tedrici ve kontrollü bir şekilde artırılmasıyla bu sorunun da zaman içinde hafifleyeceği tahmin edilmektedir.
MYO müdür ve yöneticileri ile ilişkilendirilen MTOÖ okul müdür, yönetici ve öğretmenlerinin birbirleri ile samimi işbirliği ve dayanışmaları ile müşterek sorumluluklarını yerine getirmede yapacakları başarılı eş güdüm ile ideal paylaşımı sistemin başarısı için hayati derecede önemlidir.
Bu proje çok ciddi bir yeniden yapılanmadır ve bu nedenle başlangıçta bazı aksaklıklarla karşılaşılması oldukça doğaldır. Bu aksaklıkların bu projeye inanmış ve gönül vermiş yöneticilerin el birliği ve gönül birliği ile kısa zamanda aşılabileceği değerlendirildiğinden sınavsız geçiş projesi kendisine yüklenen tarihi misyonu çok kısa zamanda yerine getirebilecektir.
22. SONUÇ
Mesleki ve teknik orta öğretim okul ve kurumlarından meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş / METEB projesi, daha çok mezuna mesleki ve teknik eğitim olanağı sunmak, mesleki ve teknik eğitimde dünya standartlarına göre çok düşük olan okullaşma oranını yükseltmek, mesleki ve teknik orta öğretim ile yükseköğretim arasında şimdiye kadar kurulamamış olan ilişkiyi kurmak ve mesleki ve teknik eğitim programlarını çağdaş ölçülere göre yeniden düzenlemek açısından, ülkemizde önemli gelişmelere başlangıç olabilecek bir çalışmadır.
METEB Projesi; Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarihinde yapılan en büyük reformist hareketlerden biridir. Basit bir proje olmayıp, Türk gençliğinin geleceğini ilgilendiren büyük, önemli, bir o kadar da zor bir projedir.
Ülkemizin eğitime ayrılan kıt kaynaklarının doğru istikamette kullanılması ancak ve ancak mesleki eğitime öncelik vermekle mümkün olabilir. Gerek orta öğretimde gerekse yükseköğretimde Türkiye'nin gerçeği mesleki eğitimdir.
Türk yükseköğretim sisteminin doğal genişleme alanı iki yıllık meslek yüksekokullarıdır.
Her büyük projede olduğu gibi bunda da başlangıç yıllarında sıkıntılar olabileceği çok doğaldır. Bunlar, gerek öğrencilerin ve gerekse idareci ve yöneticilerin elbirliği ve gönül birliği ile mutlaka aşılacaktır. Bu çok önemli ulusal projeye taraf olan herkesten fedakarlık ve anlayış beklenmektedir. Yüz binlerce mezunu ilgilendiren bu projenin ancak 2-3 yıl içinde istikrar bulacağı değerlendirilmektedir.
EK-2
PROGRAMLARDA SAĞLANAN KONTENJANLAR
| MTOÖ Kurumu Mezunlarından Başvuran Sayısı | Toplam |
811 862 |
|
Mezun |
625 327 |
||
Son sınıf |
186 355 |
||
| MTOÖ Alan/Bölüm/Kol Sayısı | Toplam |
260 |
|
Halen Faal Olan |
140 |
||
Kapalı |
120 |
||
| MYO Sayısı | 410 |
||
| Önlisans Program Türleri | 296 |
||
| MYO Programları Sayısı | 3 726 |
||
| Önlisans Kontenjanları | Toplam |
192 987 |
|
Birinci Öğretim |
104 057 |
||
İkinci Öğretim |
88 930 |
||
MYO Bünyesinde İkinci Öğretim |
40 330 |
||
Meslek Liselerinde İkinci Öğretim |
48 600 |
||
MEB ile İşbirliği Sağlanan Meslek Lisesi Sayısı |
348 |
||
MEB ile İşbirliğinde Görev Alan MYO Sayısı |
140 |
||
MEB ile İşbirliğinde Açılan Program Sayısı |
655 |
||
MEB ile İşbirliğinde Açılan Program Türleri |
Bilgisayar Programcılığı |
4 920 |
|
Bilgisayarlı Muhasebe ve V.U. |
5 960 |
||
Deri Konfeksiyon |
200 |
||
Döküm |
200 |
||
El Sanatları |
1 280 |
||
Geleneksel El Sanatları |
40 |
||
Elektrik |
8 120 |
||
Elektronik Haberleşme |
200 |
||
Endüstriyel Elektronik |
5 840 |
||
Endüstriyel Otomasyon Tekn. |
40 |
||
Grafik |
640 |
||
Gemi Makineleri |
240 |
||
Kalıpçılık |
520 |
||
Makine |
5 520 |
||
Kaynak Teknolojisi |
160 |
||
Hazır Giyim |
4 120 |
||
Kimya |
1 040 |
||
Kontrol Sistemleri Teknolojisi |
240 |
||
Makine-Resim-Konstrüksiyon |
1 080 |
||
Matbaa |
240 |
||
Mobilya ve Dekorasyon |
3 080 |
||
Moda-Konfeksiyon |
320 |
||
Otomotiv |
3 200 |
||
Plastik Teknolojisi |
80 |
||
Tekstil |
840 |
||
Turizm İşletmeciliği |
40 |
||
EK-3
KONTENJANLARIN METEB BAZINDA DAĞILIMI
| METEB | SAĞLANAN EK KONTENJAN |
Adana |
1680 |
Adıyaman |
120 |
Afyon |
200 |
Ağrı |
280 |
Aksaray |
40 |
Amasya |
320 |
Ankara |
2520 |
Antalya |
560 |
Ardahan |
120 |
Artvin |
360 |
Aydın |
640 |
Balıkesir |
520 |
Bartın |
440 |
Batman |
120 |
Bayburt |
120 |
Bilecik |
200 |
Bingöl |
160 |
Bitlis |
40 |
Bolu |
400 |
Burdur |
120 |
Bursa |
4200 |
Çanakkale |
360 |
Çankırı |
80 |
Çorum |
520 |
Denizli |
920 |
Diyarbakır |
240 |
Düzce |
240 |
Edirne |
280 |
Elazığ |
120 |
Erzincan |
160 |
Erzurum |
360 |
Eskişehir |
1320 |
Gaziantep |
560 |
Giresun |
520 |
Gümüşhane |
80 |
Hakkari |
120 |
Hatay |
360 |
Iğdır |
80 |
İçel |
880 |
İstanbul |
7480 |
İzmir |
4600 |
Kahramanmaraş |
160 |
Karabük |
440 |
Karaman |
160 |
Kars |
320 |
Kastamonu |
200 |
Kayseri |
800 |
Kırıkkale |
160 |
Kırklareli |
640 |
Kırşehir |
360 |
Kilis |
80 |
Kocaeli |
1360 |
Konya |
360 |
Kütahya |
560 |
Malatya |
200 |
Manisa |
1320 |
Mardin |
200 |
Muğla |
360 |
Muş |
240 |
Nevşehir |
440 |
Niğde |
120 |
Ordu |
720 |
Osmaniye |
200 |
Rize |
480 |
Sakarya |
280 |
Samsun |
1120 |
Siirt |
160 |
Sinop |
400 |
Sivas |
160 |
Şanlıurfa |
120 |
Şırnak |
40 |
Tekirdağ |
920 |
Tokat |
520 |
Trabzon |
680 |
Tunceli |
80 |
Uşak |
200 |
Van |
80 |
Yalova |
240 |
Yozgat |
360 |
Zonguldak |
960 |
| TOPLAM | 48480 |
EK-4
HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMI
1.GÜN PAZARTESİ
PROGRAM
| 9.00 - 10.30 | Açılış Konuşmaları Program Yürütücüleri Üniversite Yetkilileri MEB Yetkilileri |
|---|---|
| 10.30 -10.45 | Çay-Kahve Arası |
| 10.45 -12.30 | Panel (4702 sayılı yasa ve sınavsız geçiş - mesleki ve teknik eğitimyönetmeliği) Ülkemizdeki Mesleki ve Teknik eğitimin genel durumu 4702 sayılı yasanın tanımı Mesleki ve teknik eğitimin toplam eğitim içindeki ağırlığı MYO kontenjanları ve MYO eğitimi için meslek liselerinden yararlanma yönetmeliği ve gerekçeleri Panelistler ; MEB temsilcisi, Üniversite temsilcisi, MYO temsilcisi, ML temsilcisi |
| 12.30 -13.30 | Öğle Yemeği |
| 13.00 - 15.00 | Üniversite nedir |
| 15.00 -15.15 | Çay-Kahve Arası |
| 15.15 - 17.00 | Meslek Yüksekokulu nedir |
EK-5
MTOÖ OKULLARINDA AÇILAN MYO PROGRAMLARI |
Bilgisayar Programcılığı |
Bilgisayarlı Muhasebe ve V.U. |
Deri Konfeksiyon |
Döküm |
El Sanatları |
Elektrik |
Elektronik Haberleşme |
Endüstriyel Elektronik |
Endüstriyel Otomasyon Tekn. |
Geleneksel El Sanatları |
Gemi Makineleri |
Grafik |
Hazır Giyim |
Kalıpçılık |
Kaynak Teknolojisi |
Kimya |
Kontrol Sistemleri Teknolojisi |
Makine |
Makine-Resim-Konstrüksiyon |
Matbaacılık |
Mobilya ve Dekorasyon |
Moda-Konfeksiyon |
Otomotiv |
Plastik Teknolojisi |
Tekstil |
Turizm İşletmeciliği |
EK-6
MESLEK YÜKSEKOKULLARI VE AÇIKÖĞRETİM ÖNLİSANS PROGRAMLARI MEZUNLARININ LİSANS ÖĞRENEMİNE DEVAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, meslek yüksekokulları ve açıköğretim ön lisans programlarından mezun olan başarılı öğrencilerin örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmaları ve yerleştirilmeleriyle ilgili esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarını başarı ile tamamlamış öğrencilerin,örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmalarına ilişkin esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin (e) bendi ile 4702 Sayılı Kanunla 45 nci maddesine eklenen (e) bendi gereği hazırlanmıştır.
Dikey Geçiş İçin Başvuru Koşulları
Madde 4- İkinci madde kapsamındaki yükseköğretim programlarına dikey geçiş için başvuracak adaylarda söz konusu programlardan en çok beş yıl önce mezun olmuş olma şartı aranır. Adaylar dikey geçiş için yapılacak sınavlara en çok üç kez girebilirler. O yıl son sınıfta olup da staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirmiş olanlar da başvurabilirler.
Kontenjan
Madde 5- Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları amacı ile lisans programlarında kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlar, sınavsız olarak meslek yüksekokulları programlarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde onundan az olmaz. Meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı, açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programlarını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve ilan edilir.
Sınav Kılavuzu ve Başvuru İşlemleri
Madde-6 Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) her yıl, meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarının hangi lisans programlarına dikey geçiş için başvurabileceklerini, bu programların koşullarını ve bu programlarla alınacak öğrenci sayılarını gösteren bir kılavuz hazırlar. Bu kılavuzda, adayların nasıl başvurabilecekleri, lisans programı tercihlerini nasıl yapacakları, sınav, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, meslek yüksekokulu müdürlükleri ve açıköğretim ön lisans programlarının bağlı olduğu birimlerce yürütülecek işlemlerle ilgili ilke ve kurallar yer alır. Bu kılavuz, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer. Meslek yüksekokulu müdürlükleri ile açıköğretim ön lisans programlarının bağlı olduğu birimler başvurma belgelerinin bu Yönetmelikte yer alan koşullara uygunluğunu kontrol ederek onaylanmasından, başvuru evrakının süresi sonunda ÖSYM'ye ulaştırılmasından ve son sınıflarda okuyan öğrencilerin mezuniyet işlemlerini Temmuz ayının son haftasına kadar tamamlayarak mezun olsun veya olmasın, başvursun veya başvurmasın tüm adayların akademik not ortalamalarını ÖSYM'den elektronik ortamda gönderilen listelere işleyerek bu listelerin 1 Ağustos tarihine kadar ÖSYM'ye gönderilmesinden sorumludurlar.
Sınav ve Değerlendirme
Madde 7- Bu Yönetmelikte belirtilen koşulları sağlayan ve başvuruları kabul edilen adaylar sözel ve sayısal bölümlerden oluşan yetenek sınavına alınırlar. Yerleştirmede,adayların yetenek sınavında elde ettikleri puanlar ile yetenek sınavı sonuçlarına göre kılavuzda belirtilen kurallar uyarınca ağırlıklandırılmış meslek yüksekokulu veya açıköğretim ön lisans programlarında alınan akademik not ortalamaları göz önünde tutulur. Akademik not ortalamalarından elde edilecek Ağırlıklı Ön lisans Başarı puanlarının sınav puanlarına katılarak Dikey Geçiş Sınavı Puanının nasıl hesaplanacağı ÖSYM tarafından belirlenir ve Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzunda yer alır.
Yerleştirme
Madde 8- ÖSYM, başvurma koşularını taşıyan adayları, tercihlerini, yerleştirme puanlarını ve lisans programlarının kontenjan ve koşullarını göz önünde tutarak lisans programlarına yerleştirir. Her ne sebeple olursa olsun boş kalan kontenjanlar için ek yerleştirme yapılmaz.
Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı
Madde 9- Lisans öğrenimine başlama hakkını elde eden öğrencilere üniversitelerince Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı uygulanır. Bu programda öğrenciye birinci ve ikinci sınıflardan eksik olduğu alanlarda ders sorumluluğu yüklenir. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı süresince öğrenci, ilgili üniversitenin öğretim ve sınav yönetmeliğine tabi olur. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi iki yarıyıldır. Ancak öğrencilerin okudukları derslerin özellikleri, yıllık ders programları, öğretim elemanları ve hazırlık programlarındaki durumları dikkate alınarak Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi istisnai olarak bir yarıyıl daha uzatılabilir. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programını başarıyla tamamlayan öğrencilerin üniversitelerin üçüncü sınıfına kayıtları yapılır, başarısız olanların ise üniversite ile ilişiği kesilir. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı uygulanan açıköğretim lisans programlarında başarısız olanların üniversite ile ilişiği kesilmez.
Yabancı dille öğretim yapılan programlarda öğrencilerin Lisans Öğrenimine Hazırlık Programına başlayabilmeleri için üniversitenin yapacağı yabancı dil muafiyet sınavını geçmeleri veya yabancı dil hazırlık sınıfına devam ederek başarılı olmaları gerekir. Yabancı dil hazırlık programı süresince öğrenci, ilgili üniversitenin öğretim ve sınav yönetmeliğine tabi olur. Üniversite Yönetmeliğine göre başarılı olmayan öğrencilerin üniversite ile ilişiği kesilir. Gerek yabancı dil hazırlık eğitimi gerekse Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı süresinde öğrenciler tüm öğrencilik haklarından aynen yararlanırlar.
Açıköğretime Giriş
Madde 10- Meslek yüksekokulu mezunları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanlardan, kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına devam etmek isteyenler için bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi uygulanmaz. Bu adaylar, kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkı elde ederler. Farklı alanlardan mezun olanlarsa lisans öğrenimine hazırlık programı uygulanır.
Hangi meslek yüksekokulu mezunlarının açıköğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkı elde edecekleri, hangi mezunları lisans öğrenimine hazırlık programı uygulanacağı Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzunda belirtiler. Açıköğretim lisans programlarına başvuru ve kayıt koşulları programı yürüten ilgili üniversite tarafından belirlenecek adaylara duyurulur.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 11- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15/10/1999 tarihli 23847 sayılı Resmi Gazede'de yayımlanan"Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimlerine Devamları Hakkında Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 12- Bu yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 13- Bu yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.
MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM BÖLGESİ İÇİNDEKİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN İŞYERLERİNDEKİ EĞİTİM, UYGULAMA VE STAJLARINA İLİŞKİN ESAS VE USÜLLER HAKKINDA YÖNETMELİK
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; mesleki ve teknik eğitim bölgeleri içindeki meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrencilerin öğrenim süreleri içinde kazandıkları teorik bilgi ve deneyimlerini pekiştirmek, laboratuvar ve atölye uygulamalarında edindikleri beceri ve deneyimlerini geliştirmek, görev yapacakları iş yerlerindeki sorumluluklarını, ilişkileri, organizasyon ve üretim sürecini ve yeni teknolojileri tanımalarını sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2- Mesleki ve teknik eğitim bölgeleri içinde yer alan meslek yüksekokulu öğrencilerinin yurtiçi ve yurtdışındaki işyerlerinde yapacakları eğitim, uygulama ve stajlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik 2547 sayılı Kanun'un ek-24. maddesine dayanılarak, 4702 Sayılı Kanun'un 4. maddesi gereği hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen ;
"Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi (METEB)", Bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesini,
"Meslek Yüksekokulu (MYO)", Belirli mesleklere yönelik ara insangücü yetiştirmeyi amaçlayan ve dört yarı yıllık eğitim-öğretim sürdüren bir yükseköğretim kurumunu,
"İşyeri", Meslek yüksekokulu stajyer öğrencilerinin, eğitimleri süresince kazandıkları bilgi ve deneyimlerini, staj yoluyla sürdürdükleri, mal ve hizmet üreten kamu ve özel kurum ve kuruluşlarını,
"Eğitici Personel", Mesleki yeterliliğe sahip, öğrencilerin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, mesleki eğitim yöntem ve tekniklerini bilen, uygulayan ve meslek yüksekokullarında atölye, laboratuvar, meslek dersleri öğretim elemanlığı yapabilme yeterliğine sahip kişiyi,
"Denetçi Öğretim Elemanı", Mesleki eğitimde yararlanılacak işletmelerdeki; çalışma alanlarının tespiti, eğitimin planlanması, koordinasyonu, uygulanması ve izlenmesi ile görevli atölye, laboratuar ve meslek dersleri öğretmenliği menşeli müdür yardımcısı ve her programın kadrolu öğretim elemanlarını,
"Okul-Sanayi Koordinatörü", Meslek yüksekokulu öğrencilerinin Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'nun kararları doğrultusunda staj ve eğitim yapmalarını koordine etmekle görevli ilgili meslek yüksekokulunun müdür yardımcısını,ifade etmektedir.
İKİNCİ BÖLÜM
Staj Kurullarının Görev ve Sorumlulukları
Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu
Madde 5- Mesleki ve teknik eğitim bölgesi içinde yer alan meslek yüksekokullarının bağlı olduğu üniversite bünyesinde, rektör tarafından seçilecek bir rektör yardımcısının başkanlığında; ilgili METEB'deki meslek yüksekokulu müdürleri ve okul-sanayi işbirliğini sağlamakla görevli bir öğretim elemanından oluşan Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu oluşturulur.
4702 Sayılı Kanun'un 3. maddesi gereğince bir üniversite ve yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın vakıflar tarafından kurulan vakıf meslek yüksekokullarının müdür ve okul-sanayi işbirliğinden sorumlu öğretim elemanı da bağlı olduğu Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi'nde kurulan Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu üyesi olur.
Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu, gerekli gördüğü programlarda ve birimlerde çalışma komisyonları oluşturabilir. Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu yılda en az iki toplantı yaparak toplantı değerlendirme ve sonuçlarını Yükseköğretim Kurulu'na bildirir.
Meslek Yüksekokulları Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu
Madde 6- Mesleki ve teknik eğitim bölgesi içinde yer alan her meslek yüksekokulu tarafından, müdür yardımcıları arasından belirlenen Okul-Sanayi Koordinatörünün başkanlığında; meslek yüksekokulunun bölüm başkanları ve program koordinatörlerinden oluşur.
Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu, gerekli gördüğü program ve birimlerde çalışma komisyonları oluşturabilir. Bu kurul yılda en az üç toplantı yaparak toplantı değerlendirme ve sonuçlarını Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirir.
Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'nun Görevleri
Madde 7- Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'nun görevleri şunlardır;
- Staj, eğitim ve uygulama çalışmalarının yürütülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin genel esasları düzenlemek,
- Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurullarının görüşünü alarak staj alanlarını belirlemek,
- İşyerleri ile Staj ve Eğitim Uygulama Kurulları arasında koordinasyon ve işbirliği sağlamak,
- Yurtiçi ve yurtdışı staj, eğitim ve uygulama çalışmaları yerlerini belirlemek,
- Staj, eğitim ve uygulama çalışmaları yapacak öğrenci sayısını, staj, eğitim ve uygulama çalışmaları alanlarını, staj, eğitim ve uygulama çalışmaları yerlerinin özelliklerini ve Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurullarının önerilerini dikkate alarak, staj kontenjanlarını dengeli bir şekilde dağıtmak,
- Staj yapacak öğrencilerin Kredi ve Yurtlar Kurumu'na bağlı yurtlarda kalabilmeleri için önlemler almak.
Meslek Yüksekokulları Staj ve Eğitim Uygulama Kurulunun Görevleri
Madde 8- Meslek Yüksekokullarının Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'nun görevleri şunlardır:
- Yüksekokul öğrencilerinin bu yönetmelik hükümleri doğrultusunda staj ve eğitim uygulaması yapmalarını sağlamak amacıyla gerekli ön bilgileri almalarını sağlamak üzere toplantılar düzenlemek,
- Stajda kullanılacak basılı evrakın zamanında düzenlenip, basılıp hazır hale gelmesini organize etmek,
- Öğrencilere staj yeri temini hususunda ilgili birimlerle işbirliği yapmak,
- Öğrencilerin staj yerlerine dağıtımını yapmak,
- Staj çalışmalarını denetlemek,
- Staj çalışmalarının değerlendirilmesini yapmak.
- Gerekli gördüğü takdirde stajla ilgili mülakat ve uygulamalar düzenlemek.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Stajdan Yararlanma Şartı ve Staj Kontenjanları
Yararlanma Şartı
Madde 9- Mesleki ve teknik eğitim bölgesi kapsamında yer alan meslek yüksekokulu öğrencileri, bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanırlar.
Madde 10- Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi içindeki Ticaret ve Sanayi Odaları üyelerinin kabul edecekleri öğrenci sayısını ve staj dallarını gösterecek ekli (1) nolu formu her yıl Ocak ayından başlayarak en geç Mart ayının son gününe kadar Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirirler.
Madde 11- Meslek Yüksekokulu Müdürlükleri, hangi dallarda kaç öğrencinin staj yapacağını belirleyerek, ekli (2) No.lu formu doldurup her yıl en geç Mart ayının son gününe kadar Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirirler.
Madde 12- Kamu kuruluşları ile ticaret ve sanayi odaları ve meslek yüksekokulları tarafından Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirilen kontenjanlar; arz ve talep sayılarına göre meslek yüksekokullarına tahsis edilir. Tahsis edilen stajyer sayıları ve staj dalları belirlenerek, ekli (4) No.lu formla, her yıl en geç Nisan ayının son gününe kadar ilgili kamu kuruluşları ile ticaret ve sanayi odaları ve Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na gönderilir.
Madde 13- Meslek Yüksekokulları; Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu tarafından belirlenen kontenjanların üstünde stajyer gönderemezler.
İşyerleri, olanaklarının ve genel ekonomik koşulların değişmemesi durumunda, bir önceki yıl belirledikleri kontenjanı azaltmamaya ve mümkün olan hallerde artırmaya özen gösterirler.
Kontenjan yetersizliği nedeniyle staj yeri bulunamayan öğrenciler kendi bulacakları staj yerlerinde Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'nun onayından sonra staja başlayabilirler. Kontenjan yetersizliği nedeniyle kendisine staj ve uygulama yeri bulunamayan öğrenci sayıları ve alanları Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Stajlarla İlgili Düzenlemeler
Staj Yapacak Öğrencilerden İstenen Belgeler
Madde 14- Staj yapacak öğrenciler staja başlayabilmek için;
- Staj yapacak öğrencinin hangi MYO'da öğrenci olduğunu gösterir belge,
- Öğrencinin staj yapmak istediğini gösterir başvuru belgesi,
- Öğrencinin aldığı dersleri ve daha önceden yaptığı stajları gösteren özgeçmiş belgesi ile ilgili meslek yüksekokulunun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na başvururlar.
- Staj yapacak öğrenciler, ilgili meslek yüksekokulunun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'ndan aldıkları resmi yazı ile beraber iki adet fotoğrafı staj yapacakları işyerlerine verirler.
Staj Yapacak Öğrencilere Sağlanacak Olanaklar
Stajyer kabul edecek işyerleri, stajyerlerin konaklama ve beslenme gereksinimlerinin karşılanması ve kuruluşun sosyal olanaklarından yararlanması hususunda azami çabayı sarf eder.
Yurdışında Staj
Madde 16- Meslek yüksekokulu öğrencileri yapmak zorunda oldukları staj, eğitim ve uygulama çalışmalarını, normal öğretim programını aksatmayacak şekilde yurtdışında da yapabilirler.Öğrenci yurtdışı kabul belgesini ilgili meslek yüksekokulunun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na verir. Bu talepler ilgili yüksekokulun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'nca değerlendirilir ve yurtdışında staj yapılıp yapılmamasına karar verilir.
Yurtdışında stajını tamamlayan öğrenciler staj ile ilgili belgeleri ilgili meslek yüksekokulunun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na verirler, uygun görülenler kurul tarafından onaylanır.
Staj Zaman ve Süresi
Madde 17- Öğrenimleri devam eden öğrencilerin stajlarını yarıyıl ve yaz tatiline rastlayan aylarda yapması esastır. Ancak işyeri koşullarının uygun olmaması durumunda bu süreler dışında öğretimi aksatmamak koşuluyla staj yapılabilir.
Öğrenci bütün derslerini vermiş ancak, stajını henüz tamamlayamamış ise stajına herhangi bir ayda başlayabilir.
Staj süresi, programın niteliğine göre 30 işgününden (240 saat)'den az 60 işgününden (480 saat)'den çok olamaz.
Öğrenim süresi içinde mesleki uygulama yapan yüksekokulların öğrencileri yukarıda belirtilen 30-60 günlük staj süresinin dışında değerlendirilir.
Stajlar Temmuz ayı başında başlamak üzere yaz stajı olarak en az 30, en çok 60 iş günü devam eder. Stajlar aynı süre olmak şartı ile yıl içinde de yapılabilir. Yıl içi stajlarda staj ile birlikte eğitim devam eder. Staj yapılan günlerde dersler olmaz.
Stajda Başarı
Madde 18- Meslek yüksekokulu öğrencilerinin yaptığı stajın uygunluğu ve başarısı Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu tarafından değerlendirilerek başarısı onaylanmak üzere üniversite staj ve eğitim uygulama kuruluna sunulur.
Stajını bitiren öğrenci staj süresince yapmış olduğu iş ve işlemler ile ilgili dosyasını, en geç staj bitimini takip eden ilk ders kayıt dönemi içerisinde incelenmek ve değerlendirilmek üzere Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bir dilekçe ekinde teslim eder. Süresi içerisinde staj dosyasını teslim etmeyen öğrenci stajını yapmamış sayılır. Meslek Yüksekokulu Staj ve Uygulama Kurulu, mevcut staj defteri veya dosyasını, işverenden gelen işveren raporunu, ziyaretçi öğretim elemanından gelen raporu dikkate alarak bir değerlendirme yapar. Dosya üzerinde gerekiyorsa düzeltmeler yaptırabilir. Dosyayı şekil ve içerik yönünden yeterli bulursa öğrencinin stajını kabul edebileceği gibi gerekli görürse ilgili öğrenciye bir mülakat veya uygulama yaptırabilir.
Staj süresi sonunda başarısız olan veya stajına ara veren veya ara vermek zorunda olan öğrencilere, yasal öğrenimi süresi içerisinde iki hak daha verilir.
Staj Yapacak Öğrencilerin Disiplin İşleri
Madde 19- Stajyer öğrenciler, staj yaptıkları işyerlerinin çalışma, iş koşulları ile disiplin ve iş emniyetine ilişkin kurallarına uymak zorundadırlar.
Aksine hareket eden veya izinsiz, mazeretsiz üç gün üst üste veya staj dönemi boyunca staj süresinin %10'u oranında devamsızlık yapan stajyerin stajına son verilerek, durum Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirilir. Bu durumda stajyerin herhangi bir yasal talep hakkı doğmaz.
Stajyer öğrenciler için bağlı olduğu üniversitenin ve Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri staj sırasında da geçerlidir.
Stajyerler kusurları nedeni ile verecekleri zararlar nedeniyle, o işyeri elemanlarının sorumluluklarına tabidir.
Eğitici Personel ve Görevleri
Madde 20- Staj yapacak öğrenciler, staj süresi boyunca işyeri tarafından belirlenecek eğitici personel gözetiminde bulunurlar. Eğitici personel, stajyerlerin bir plan dahilinde stajlarını sürdürmelerinden ve staj planının gerektiği şekilde uygulanmasından sorumludur.
Denetçi Öğretim Elemanı
Madde 21- İlgili Meslek Yüksekokulunun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu tarafından seçilecek öğretim elemanları, stajyer öğrencileri staj yaptıkları işyerlerinde staj dönemi boyunca en az bir defa denetlemekle görevlendirilirler. Öğrencilerin staj yeri; coğrafi yerleşim olarak ilgili meslek yüksekokulunun uzağında bulunması nedeniyle o yüksekokulunun öğretim elemanları tarafından denetim yapılması zor veya imkansız ise denetim yapmak üzere staj yerinin bulunduğu coğrafi yerleşim yerine en yakın meslek yüksekokulunun öğretim elemanlarından yararlanılır. Buna olanak bulunmadığı hallerde diğer öğretim birimlerinden ve kamu kuruluşlarının elemanlarından yararlanma yoluna gidilir. Denetim sonucunda öğretim elemanı Ekli 5 No.lu formu düzenleyerek ilgili meslek yüksekokulunun Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na teslim eder.
Staj Sırasında Hastalık ve Kaza Durumu
Madde 22- Staj sırasında hastalanan veya hastalığı sebebiyle staja üç günden fazla devam edemeyen ya da bir kazaya uğrayan stajyerin stajı kesilerek, durum Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na bildirilir. Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu, durumu ailesine bildirmekle yükümlüdür.
Mazereti kadar gün staj süresine eklenir, ancak bu süre toplam sürenin yarısını geçemez.
Staj Sonu Değerlendirme Raporu
Madde 23- İşyerleri, bağlı oldukları odalar ya da kurumlar aracılığıyla, staj dönemi sonunda düzenleyecekleri ekli 6 ve 7 No.lu formları doldurarak stajı takip eden hafta içinde değerlendirmek üzere Meslek Yüksekokulu Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu'na gönderirler.
Yürürlük
Madde 24- Bu Yönetmelik yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 25- Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.
Form No: 1 (Kamu Kurumu veya Oda tarafından doldurulacaktır.)
Formu Düzenleyen :
Kamu Kurumu veya Odanın Adı :
Adresi :
Telefon No :
Faks No :
E-posta :
Stajla İlgili Yetkili Kişinin
Adı Soyadı- Ünvanı :
Staj Dalı |
Öğrenci Sayısı |
Staj Verecek İşyerinin Adı |
Staj Verecek İşyerinin Adres-Tel-Faks- |
|
|
|
|
Adı-Soyadı :
İmza :
Form No: 2 (Meslek Yüksekokulu tarafından doldurulacaktır.)
Formu Düzenleyen :
Meslek Yüksekokulu Adı :
Adresi :
Telefon No :
Faks No :
E-posta :
Stajla İlgili Yetkili Kişinin
Adı Soyadı- Ünvanı :
Staj Dalı (Program Adı) |
Öğrenci Sayısı |
|
|
Adı-Soyadı :
İmza :
Form No: 3 (Üniversite tarafından doldurulacaktır.)
Formu Düzenleyen :
Üniversite Adı :
Adresi :
Telefon No :
Faks No :
E-posta :
Stajla İlgili Yetkili Kişinin
Adı Soyadı- Ünvanı :
................................ Üniversitesi
|
.......... |
.......... |
.......... |
Toplam |
|
|
|
|
|
TOPLAM |
|
|
|
|
Adı-Soyadı :
İmza :
Form No:4 (Üniversite Staj ve Eğitim Uygulama Kurulu tarafından düzenlenecektir.)
............... Üniversitesi Rektörlüğü
.................MYO Müdürlüğü
Staj Dalları (Program Adı) |
Talep Edilen Kontenjan |
Tahsis Edilen Kontenjan |
Staj Verecek İşyeri Adresi-Tel-Faks-e-posta Adresi ve Yetkili Kişi |
Staj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Her MYO için ayrı bir form düzenlenecektir.
Adı-Soyadı :
İmza :
Form No: 5 (Denetçi Öğretim Elemanı tarafından doldurulacaktır.)
Öğrencinin Adı-Soyadı :
İşyerinin Adı :
Staj Amirinin Adı-Soyadı :
Öğrencinin Çalıştığı Bölüm :
Öğrencinin Yaptığı İş :
Çalışma Şekli (Ferdi-Grup) :
| Denetçi Öğretim Elemanı | Adı - Soyadı | Değerlendirme Tarihi | İmza |
|---|---|---|---|
| 1) ........................................ | ........................................ | ........................................ | |
| 2)......................................... | ........................................ | ........................................ | |
| 3)........................................ | ........................................ | ........................................ |
Değerlendirme Tablosu
|
Değerlendirme |
||||
Özellikler |
Çok İyi (100-85) |
İyi |
Orta |
Geçer |
Olumsuz |
İşe İlgi |
|
|
|
|
|
İşin Tanımlanması |
|
|
|
|
|
Alet Techizat Kullanma Yeteneği |
|
|
|
|
|
Algılama Gücü |
|
|
|
|
|
Sorumluluk Duygusu |
|
|
|
|
|
Çalışma Hızı |
|
|
|
|
|
Uygun ve Yeteri Kadar Malzeme Kullanma Becerisi |
|
|
|
|
|
Zaman/Verimli Kullanma |
|
|
|
|
|
Problem Çözebilme Yeteneği |
|
|
|
|
|
İletişim Kurma |
|
|
|
|
|
Kurallara Uyma |
|
|
|
|
|
Genel Değerlendirme |
|
|
|
|
|
İmza:
* Değerlendirme Kısmını ; Çok iyi (A), İyi (B), Orta (C), Zayıf (D), Olumsuz (E) şeklinde kodlayınız.
Form No: 6 (Staj veren işyeri tarafından doldurulacaktır.)
Formu Düzenleyen :
Kamu Kurum veya İşyerinin Adı :
Adresi :
Telefon No :
Faks No :
E-posta :
Stajla İlgili Yetkili Kişinin
Adı Soyadı- Ünvanı :
|
.............. |
.............. |
.............. |
............ |
............ |
Staj Kontenjanı |
|
|
|
|
|
Stajı Tamamlayanlar |
|
|
|
|
|
Staja Gelemeyenler(*) |
|
|
|
|
|
Geçerli Mazeretle Staja Gelemeyenler(*) |
|
|
|
|
|
Stajı Bırakanlar (*) |
|
|
|
|
|
Hastalık Nedeniyle Stajı Bırakanlar (*) |
|
|
|
|
|
Disiplinsizlik nedeniyle Stajına Son Verilenler(*) |
|
|
|
|
|
Kaza Geçirenler (*) |
|
|
|
|
|
Kaza Sonucu Sakatlık |
|
|
|
|
|
Kaza Sonucu Ölenler |
|
|
|
|
|
(*) Bu bölümlerde ilgili stajyerlerin ad-soyadları ve staj dalları ayrıca listelenecektir.
Adı-Soyadı :
İmza :
Form No: 7 ( Staj veren işyeri tarafından doldurulacaktır.)
Öğrencinin |
|
İşyerinin |
|
Adı-Soyadı : |
|
Adı : |
|
Staj Dalı : |
|
Adresi : |
|
Staj Süresi : |
|
Tel No : |
|
Staj Başlama-Bitiş |
|
E-Posta : |
|
Koor. Öğr.Elemanı : |
|
Eğitici Personel |
|
|
|
|
|
Sayın İşyeri Yetkilisi,
İşyerinizde staj ve endüstriye dayalı öğretim programı kapsamında süresini tamamlayan öğrencinin bilgi, beceri ve stajdan yararlanma derecesini ve ilişkileri ile davranışlarının niteliklerini belirleyebilmek için aşağıdaki tabloyu özenle doldurunuz.
Değerlendirme Tablosu
|
Değerlendirme |
||||
Özellikler |
Çok İyi |
İyi |
Orta |
Geçer |
Olumsuz |
İşe İlgi |
|
|
|
|
|
İşin Tanımlanması |
|
|
|
|
|
Alet Techizat Kullanma Yeteneği |
|
|
|
|
|
Algılama Gücü |
|
|
|
|
|
Sorumluluk Duygusu |
|
|
|
|
|
Çalışma Hızı |
|
|
|
|
|
Uygun ve Yeteri Kadar Malzeme Kullanma Becerisi |
|
|
|
|
|
Zaman/Verimli Kullanma |
|
|
|
|
|
Problem Çözebilme Yeteneği |
|
|
|
|
|
İletişim Kurma |
|
|
|
|
|
Kurallara Uyma |
|
|
|
|
|
Genel Değerlendirme |
|
|
|
|
|
Grup Çalışmasına Yatkınlığı |
|
|
|
|
|
Kendisini Geliştirme İsteği |
|
|
|
|
|
Adı-Soyadı :
İmza :
* Değerlendirme Kısmını ; Çok iyi (A), İyi (B), Orta (C), Zayıf (D), Olumsuz (E) şeklinde kodlayınız.
